โรคภูมิแพ้สิ่งแวดล้อมในสุนัข (Canine Atopy)

โรคภูมิแพ้สิ่งแวดล้อมในสุนัข (Canine Atopic Dermatitis หรือ Canine Atopy) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่เกิดจากปัจจัยทั้งพันธุกรรม การทำงานของผิวหนัง และการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ในสิ่งแวดล้อม เช่น ไรฝุ่น เกสรดอกไม้ หรือเชื้อรา โรคนี้ไม่ติดต่อแต่ต้องการการดูแลระยะยาว

อาการที่สังเกตได้

• เลียหรือกัดอุ้งเท้าและอุ้งเล็บ บ่อยผิดปกติ
• ผิวหนังด้านในของใบหูทั้งสองข้างแดง (เยื่อบุใบหู/concave pinnae)
• ติดเชื้อที่ผิวหนังหรือหูซ้ำๆ
• อาการคันรบกวนการนอนหลับ

หมายเหตุ: อาการเหล่านี้พบได้ในหลายโรค การวินิจฉัยต้องอาศัยประวัติและการตรวจจากสัตวแพทย์

สาเหตุและปัจจัยกระตุ้น

โรคนี้เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ได้แก่ ความบกพร่องของเกราะป้องกันผิวหนัง พันธุกรรม และการตอบสนองภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ โดยมีปัจจัยที่กระตุ้นให้กำเริบ เช่น:

• เห็บหมัด (flea) — ต้องป้องกันอย่างสม่ำเสมอ
• การติดเชื้อแบคทีเรียหรือยีสต์บนผิวหนัง
• สารระคายเคืองต่างๆ

การวินิจฉัย

สัตวแพทย์จะวินิจฉัยจากประวัติและการตรวจร่างกาย หลังจากตัดโรคอื่นที่มีอาการคล้ายกันออกก่อน ได้แก่ ปรสิต การติดเชื้อ และการแพ้อาหาร

การทดสอบภูมิแพ้ (allergy test) มีสองรูปแบบ:

• Intradermal Skin Test — ฉีดสารก่อภูมิแพ้ปริมาณเล็กน้อยเข้าผิวหนัง ประเมินปฏิกิริยา
• Serum IgE Test — เจาะเลือดตรวจหาค่าภูมิแพ้ในซีรั่ม

⚠️ การทดสอบภูมิแพ้ไม่ได้วินิจฉัยโรคเพียงอย่างเดียว แต่ใช้เพื่อเลือกสารที่จะนำมาทำ ASIT เท่านั้น

การรักษา

แผนการรักษาแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก:

1. ควบคุมอาการคัน — ยาที่สัตวแพทย์สั่งเพื่อลดการอักเสบและความคัน
2. ดูแลเกราะป้องกันผิวหนัง — แชมพูและผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่กำหนด
3. จัดการการติดเชื้อ — รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียหรือยีสต์ที่เกิดซ้ำ

การรักษาด้วย ASIT (Allergen-Specific Immunotherapy)

ASIT คือการลดความไวต่อสารก่อภูมิแพ้ โดยใช้สารก่อภูมิแพ้ที่เลือกมาในรูปแบบ:

• การฉีดใต้ผิวหนัง (injections)
• หยอดใต้ลิ้น (sublingual drops)

ASIT ต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเห็นผล และอาจต้องใช้ยาเสริมในช่วงแรก การเลือกสารก่อภูมิแพ้ใช้ผลการทดสอบร่วมกับประวัติการสัมผัส

การดูแลที่บ้าน

• ป้องกันเห็บหมัดอย่างสม่ำเสมอ ทุกเดือน ไม่ขาด
• ใช้แชมพูและผลิตภัณฑ์ที่สัตวแพทย์กำหนดเท่านั้น
• จดบันทึกระดับความคัน คุณภาพการนอน และการกำเริบ ถ่ายรูปรอยโรคด้วย
• ห้ามปรับขนาดยาเอง ต้องทำตามแผนการรักษาที่กำหนดเสมอ

การพยากรณ์โรค

โรคนี้มักต้องการการจัดการระยะยาว แต่สุนัขส่วนใหญ่มีคุณภาพชีวิตที่ดีได้ ถ้าควบคุมโรคอย่างสม่ำเสมอ อาจยังมีอาการกำเริบเป็นครั้งคราว การตรวจติดตามสม่ำเสมอช่วยให้ปรับการรักษาได้ทันท่วงที

เมื่อไหร่ต้องรีบติดต่อโรงพยาบาลสัตว์

• อาการคันรุนแรงจนนอนไม่หลับ
• แผลเปียก หนอง หรือหูเจ็บปวดมาก
• ซึมลง อาเจียน หรือไม่กินอาหาร ในขณะที่กำลังรับยา

สอบถามข้อมูลและนัดหมายสัตวแพทย์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์เลี้ยง หรือต้องการนัดหมายเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามบริการ สาขา และตารางออกตรวจของสัตวแพทย์ได้ผ่านช่องทางต่อไปนี้

• นัดหมายสัตวแพทย์: คลิกเพื่อนัดหมาย

• LINE: @jaothonglor

• โทรศัพท์: 02-079-9999

• ค้นหาสาขา: โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อใกล้คุณ