สัตว์เลี้ยงสูงวัยมีโอกาสพบโรคเรื้อรังหลายประเภท และบางรายอาจมีมากกว่าหนึ่งโรคพร้อมกัน เช่น โรคไต, โรคหัวใจ, เบาหวาน, ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์, โรคข้อและการเคลื่อนไหว, ปัญหาด้านโภชนาการ การดูแลจึงไม่ได้พิจารณาเฉพาะโรคใดโรคหนึ่ง แต่ต้องประเมินภาพรวม เช่น ยาที่ได้รับ อาหาร น้ำหนัก การทำงานของอวัยวะ และคุณภาพชีวิต เพื่อวางแผนติดตามอย่างต่อเนื่อง
สัตว์สูงวัยหลังผ่าตัดกระดูก ข้อต่อ หรือการผ่าตัดอื่น อาจต้องใช้เวลาฟื้นตัวมากขึ้น และมีความเสี่ยงต่อการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อหากเคลื่อนไหวน้อยเป็นเวลานาน สามารถวางแผนการดูแลร่วมกับศูนย์กายภาพบำบัดและเวชศาสตร์ฟื้นฟู โดยอาจประกอบด้วยการฝึกการเดิน การเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การดูแลแผล และการวางแผนโภชนาการตามความเหมาะสมของแต่ละราย
สุนัขและแมวสูงวัยบางรายอาจมีการเปลี่ยนแปลงของการรับรู้และพฤติกรรม เช่น สับสนหรือหลงทิศ, เดินวน, รูปแบบการนอนเปลี่ยนไป, ร้องตอนกลางคืน, ลืมพฤติกรรมที่เคยทำได้, ปฏิสัมพันธ์กับเจ้าของเปลี่ยนไป, การขับถ่ายผิดที่ อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้อาจเกิดจากโรคอื่นได้ เช่น ความเจ็บปวด ความดันโลหิตสูง โรคของระบบประสาท หรือความผิดปกติของฮอร์โมน จึงควรได้รับการตรวจเพื่อแยกสาเหตุก่อนวางแผนดูแล แนวทางดูแลอาจประกอบด้วยการจัดการโรคที่เกี่ยวข้อง การปรับสภาพแวดล้อม โภชนาการ การกระตุ้นกิจกรรม และการใช้ยาตามข้อบ่งชี้ของแต่ละราย
สัตว์สูงวัยบางรายอาจมีมวลกล้ามเนื้อลดลง ขาอ่อนแรง ลุกยาก เดินไม่ได้ หรือไม่สามารถเปลี่ยนท่าทางได้เอง จำเป็นต้องประเมินสาเหตุ เนื่องจากอาจเกี่ยวข้องกับโรคข้อ กระดูก ระบบประสาท กล้ามเนื้อ โรคเรื้อรัง หรือภาวะร่างกายโดยรวม การดูแลอาจประกอบด้วย การช่วยพลิกตัว, การป้องกันแผลกดทับ, การช่วยเรื่องการขับถ่าย, การดูแลด้านอาหารและน้ำ, การควบคุมความเจ็บปวด, กายภาพบำบัดและฟื้นฟูตามความเหมาะสม
Senior Ward เป็นหอผู้ป่วยสำหรับสัตว์สูงวัยที่ต้องการการดูแลทางการแพทย์และการติดตามอย่างใกล้ชิด เช่น ผู้ป่วยที่กำลังพักฟื้น มีโรคประจำตัวหลายโรค ช่วยเหลือตัวเองได้น้อย หรือต้องได้รับยาและการดูแลต่อเนื่อง มีทีมดูแลผู้ป่วยตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมการติดตามสัญญาณชีพ การให้ยา การดูแลด้านโภชนาการ การจัดท่าทาง และการดูแลตามแผนของสัตวแพทย์ Senior Ward แตกต่างจากบริการฝากเลี้ยงทั่วไป เนื่องจากเป็นการดูแลผู้ป่วยที่มีความต้องการด้านการแพทย์
สัตว์สูงวัยบางรายอาจมีความเจ็บปวดเรื้อรังจากโรคข้อ กระดูก กล้ามเนื้อ หรือโรคอื่น โดยอาการอาจแสดงออกเป็นการเคลื่อนไหวลดลง ไม่อยากกระโดด หงุดหงิด หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไป
สัตวแพทย์สามารถประเมินความเจ็บปวดร่วมกับประวัติ การตรวจร่างกาย และแบบประเมินที่เหมาะสม เพื่อวางแผนจัดการความเจ็บปวดเป็นรายกรณี
สัตวแพทย์อาจพิจารณา X-ray, Ultrasound หรือการตรวจภาพอื่นเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อช่วยประเมินอวัยวะภายใน กระดูก ข้อต่อ หรือความผิดปกติที่สงสัย
ไม่จำเป็นว่าสัตว์สูงวัยทุกตัวจะต้องตรวจภาพทุกชนิดในการตรวจสุขภาพแต่ละครั้ง
สัตว์สูงวัยแต่ละตัวมีโรค ประวัติ การใช้ยา การเคลื่อนไหว พฤติกรรม และเป้าหมายด้านคุณภาพชีวิตแตกต่างกัน
สัตวแพทย์จึงวางแผนการดูแลเป็นรายบุคคล และปรับแผนตามการเปลี่ยนแปลงของสุขภาพ
ในสัตว์สูงวัยที่มีหลายโรคร่วมกัน อาจต้องเชื่อมการดูแลกับศูนย์เฉพาะทางที่เกี่ยวข้อง เช่น อายุรกรรม หัวใจ ระบบประสาท โภชนาการ หรือกายภาพบำบัด
เป้าหมายคือให้แผนการรักษา ยา อาหาร และการดูแลแต่ละระบบสอดคล้องกัน
สัตว์สูงวัยที่เริ่มขาอ่อนแรง ข้อเสื่อม กล้ามเนื้อลดลง หรืออยู่ระหว่างพักฟื้น อาจได้รับการประเมินร่วมกับศูนย์กายภาพบำบัดและเวชศาสตร์ฟื้นฟู
โปรแกรมจะพิจารณาตามโรค ความสามารถในการเคลื่อนไหว และเป้าหมายของสัตว์เลี้ยงแต่ละราย
น้ำหนักตัว มวลกล้ามเนื้อ ความอยากอาหาร และโรคประจำตัวมีผลต่อการเลือกอาหารในสัตว์สูงวัย
ในรายที่มีปัญหาด้านอาหาร น้ำหนัก หรือโรคที่ต้องปรับโภชนาการ สามารถวางแผนร่วมกับคลินิกโภชนาการเพื่อให้เหมาะกับสุขภาพของสัตว์เลี้ยง
สำหรับสัตว์เลี้ยงที่มีโรคเรื้อรังระยะก้าวหน้า หรือโรคที่ไม่สามารถมุ่งรักษาให้หายได้ การดูแลแบบประคับประคองมีเป้าหมายเพื่อดูแลความสบาย ลดความเจ็บปวดและอาการรบกวน และรักษาคุณภาพชีวิตให้เหมาะสมที่สุดในแต่ละช่วง
แผนดูแลจะพิจารณาร่วมกับเจ้าของตามโรค อาการ ความสามารถในการใช้ชีวิต และเป้าหมายของครอบครัว
ไม่มีอายุเดียวที่ใช้กับสัตว์เลี้ยงทุกตัว เพราะช่วง Senior ของสุนัขแตกต่างกันตามสายพันธุ์ ขนาดตัว และอายุขัย โดยสุนัขขนาดใหญ่มักเข้าสู่ช่วงสูงวัยเร็วกว่าสุนัขขนาดเล็ก
สำหรับแมว โดยทั่วไปอายุมากกว่า 10 ปีจัดอยู่ในช่วง Senior ได้ หากสัตว์เลี้ยงเริ่มเข้าสู่วัยกลางคนหรือสูงวัย ควรปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องความถี่และรายการตรวจสุขภาพที่เหมาะสม
ความถี่ขึ้นอยู่กับอายุ สุขภาพ และโรคประจำตัว โดยสัตว์สูงวัยจำนวนมากอาจได้รับคำแนะนำให้ตรวจสุขภาพและติดตามค่าทางห้องปฏิบัติการทุกประมาณ 6–12 เดือน
สัตว์ที่มีโรคประจำตัวหรือได้รับยาต่อเนื่องอาจจำเป็นต้องตรวจถี่กว่านั้นตามแผนของสัตวแพทย์
Senior Ward เป็นหอผู้ป่วยสำหรับสัตว์สูงวัยที่ต้องได้รับการดูแลทางการแพทย์อย่างใกล้ชิด เช่น การติดตามสัญญาณชีพ การให้ยา การดูแลอาหาร และการช่วยเหลือด้านการเคลื่อนไหวตลอด 24 ชั่วโมง แตกต่างจากการฝากเลี้ยงทั่วไปซึ่งเน้นการดูแลในชีวิตประจำวันมากกว่าการดูแลผู้ป่วยทางการแพทย์
อาจเป็นสัญญาณของภาวะสมองเสื่อม (CDS) ในแมวสูงวัย หรืออาจเกิดจากความเจ็บปวด ความดันโลหิตสูง หรือต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน ควรพาไปตรวจที่ศูนย์สัตว์เลี้ยงสูงวัย โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ โทร 02-079-9999
ขาอ่อนแรงในสุนัขสูงวัยมีได้หลายสาเหตุ เช่น โรคข้อ ความผิดปกติของกระดูกสันหลัง ระบบประสาท กล้ามเนื้อ หรือโรคทางระบบอื่น ผลการรักษาจึงขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง ควรตรวจหาสาเหตุก่อนวางแผนการรักษาและการฟื้นฟู
การร้องกลางคืนในแมวสูงวัยอาจเกี่ยวข้องกับ Cognitive Dysfunction Syndrome แต่ยังสามารถเกิดจากความเจ็บปวด ความดันโลหิตสูง ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ หรือโรคอื่นได้ หากพฤติกรรมเปลี่ยนไปจากเดิม ควรพามาตรวจเพื่อประเมินสาเหตุก่อนสรุปว่าเป็นภาวะสมองเสื่อม
สัตวแพทย์จะเลือกการตรวจตามอายุ ประวัติและความเสี่ยงของสัตว์เลี้ยง โดยอาจประกอบด้วยการตรวจร่างกาย ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ วัดความดัน ประเมินช่องปาก น้ำหนัก มวลกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหว และการตรวจเพิ่มเติมตามข้อบ่งชี้ X-ray, Ultrasound, Echocardiography หรือการตรวจเฉพาะทางอื่นจะพิจารณาตามอาการและความเสี่ยง ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกอย่างในสัตว์เลี้ยงทุกตัว
Palliative Care คือการดูแลที่มุ่งลดความเจ็บปวด อาการรบกวน และความไม่สบายในสัตว์เลี้ยงที่มีโรคเรื้อรังหรือโรคระยะก้าวหน้า พร้อมวางแผนด้านอาหาร การเคลื่อนไหว การใช้ยา สภาพแวดล้อม และคุณภาพชีวิตตามความเหมาะสมของแต่ละราย
หากสุนัขหรือแมวเริ่มเข้าสู่วัยสูงอายุ มีโรคประจำตัว น้ำหนักเปลี่ยน ขาอ่อนแรง เดินลำบาก พฤติกรรมเปลี่ยน ร้องกลางคืน หรือจำเป็นต้องได้รับการดูแลต่อเนื่อง สามารถติดต่อโรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อเพื่อรับการประเมินและวางแผนการดูแล
โทร. 02-079-9999
อย่าคิดว่าตาขุ่นเป็นแค่เรื่องปกติของวัยเก๋า! เจาะลึกสาเหตุต้อกระจกในสัตว์เลี้ยงที่เป็นเบาหวาน ภาวะแทรกซ้อนที่ลุกลามไวและทำให้เจ็บปวด พร้อมแนวทางการรักษาด้วยเทคโนโลยี PHACO
ดูเพิ่มเติม
โรคหัวใจในแมว เป็นภาวะที่เกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างหรือการทำงานของหัวใจ ส่งผลให้หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้
ดูเพิ่มเติม
มะเร็งในแมวไม่ได้หมายความว่าสิ้นหวัง แมวหลายตัวที่ตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะต้นสามารถรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไปได้อีกหลายปี
ดูเพิ่มเติม