โรคเดโมดิโคซิส (ไรขุมขน) ในสุนัข: สาเหตุ อาการ และการรักษา

โรคเดโมดิโคซิส (Demodicosis) หรือที่เรียกกันว่า "โรคไรขุมขน" เป็นภาวะที่ไร Demodex canis ซึ่งอาศัยอยู่ในรูขุมขนของสุนัขตามปกติ ขยายพันธุ์จนมากเกินไปจนเกิดอาการ โรคนี้ไม่ถือว่าติดต่อสู่คนหรือสุนัขตัวอื่นที่มีสุขภาพดีผ่านการสัมผัสทั่วไป

Demodex canis คืออะไร?

ไร Demodex canis เป็นสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่อาศัยอยู่ในรูขุมขนและต่อมไขมันของสุนัขทุกตัวตั้งแต่เกิด สุนัขส่วนใหญ่สามารถควบคุมจำนวนไรได้โดยไม่มีอาการ แต่เมื่อระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอหรือทำงานผิดปกติ ไรอาจขยายพันธุ์จนเกิดโรค

2 ประเภทของโรคเดโมดิโคซิส

แบบเฉพาะที่ (Localized)

พบบ่อยในสุนัขอายุน้อย (ต่ำกว่า 18 เดือน) มักเป็นหย่อมผมร่วงเล็ก ๆ ไม่เกิน 5 จุด ส่วนใหญ่บนใบหน้าหรือขาหน้า หลายรายหายได้เองภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์

แบบทั่วตัว (Generalized)

มีรอยโรคมากกว่า 5 จุด หรือโรคลุกลามทั้งตัว ต้องการการรักษาอย่างจริงจัง อาจเกิดในสุนัขอายุน้อยหรืออายุมาก กรณีในสุนัขโต ควรตรวจหาโรคระบบที่กดภูมิคุ้มกันควบคู่กัน

อาการที่เจ้าของสังเกตได้

• ขนร่วงเป็นหย่อม ๆ มักเริ่มที่ใบหน้าหรือขาหน้า
• ผิวหนังแดง ลอกเป็นสะเก็ด หรือมีหัวสิว (Blackheads)
• เจ็บปวด คัน หรือมีหนองในกรณีที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย
• ในรูปแบบรุนแรง อาจเป็นทั่วตัว บวมที่เท้า และมีสุขภาพโดยรวมแย่ลง

สัตวแพทย์วินิจฉัยอย่างไร?

สัตวแพทย์จะขูดผิวหนังลึก (Deep Skin Scraping) หรือตรวจขนภายใต้กล้องจุลทรรศน์เพื่อหาไร ระยะพัฒนาการ และจำนวน ซึ่งช่วยบอกว่าการรักษาได้ผลหรือไม่ การตรวจซ้ำตามนัดจึงสำคัญมาก

สัตวแพทย์อาจตรวจหาการติดเชื้อแบคทีเรียร่วมด้วย เนื่องจาก Deep Pyoderma มักเกิดควบคู่กับ Demodicosis แบบรุนแรง

การรักษา

สัตวแพทย์จะเลือกยากำจัดไรที่เหมาะสมกับอายุ น้ำหนัก และสุขภาพของน้อง บางรายที่เป็นแบบเฉพาะที่เล็กน้อยอาจได้รับการติดตามอาการภายใต้การดูแลโดยไม่ต้องใช้ยากำจัดไร

• การติดเชื้อแบคทีเรียร่วมต้องรักษาแยกต่างหาก
• ต้องรักษาต่อเนื่องจนสัตวแพทย์แนะนำให้หยุด แม้ขนจะเริ่มขึ้นใหม่แล้ว เพราะขนขึ้นไม่ได้หมายความว่าไรถูกควบคุมแล้ว
• แจ้งประวัติอาการชัก และยาที่ใช้ทั้งหมดก่อนเริ่มการรักษา

การดูแลที่บ้าน

• ใช้ยาต่อเนื่องตามที่สัตวแพทย์สั่ง ไม่หยุดเองแม้อาการดีขึ้น
• มาตรวจติดตามตามนัดทุกครั้ง เพื่อขูดผิวหนังตรวจซ้ำ
• หลีกเลี่ยงยาฆ่าแมลงที่ไม่ได้สั่งโดยสัตวแพทย์

สุนัขหลายรายหายขาดได้ แม้รูปแบบรุนแรงอาจต้องการการดูแลหลายเดือน โรคเดโมดิโคซิสไม่ถือว่าติดต่อสู่คนหรือสุนัขตัวอื่นที่มีสุขภาพดีผ่านการสัมผัสทั่วไปในบ้าน

สอบถามข้อมูลและนัดหมายสัตวแพทย์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์เลี้ยง หรือต้องการนัดหมายเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามบริการ สาขา และตารางออกตรวจของสัตวแพทย์ได้ผ่านช่องทางต่อไปนี้

• นัดหมายสัตวแพทย์: คลิกเพื่อนัดหมาย

• LINE: @jaothonglor

• โทรศัพท์: 02-079-9999

• ค้นหาสาขา: โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อใกล้คุณ