ถ่ายพยาธิสุนัขและแมว — กี่เดือนครั้ง และยาอะไรดี?

ถ่ายพยาธิสุนัขและแมว — กี่เดือนครั้ง และยาอะไรดี?

สุนัขและแมวที่มีสุขภาพดีควรถ่ายพยาธิทุก 3 เดือน และพยาธิบางชนิดสามารถติดต่อมายังคนในบ้านได้ โดยเฉพาะเด็กเล็ก ยาถ่ายพยาธิแต่ละชนิดครอบคลุมพยาธิต่างกัน การเลือกใช้ให้ถูกต้องสำคัญมาก เพราะไม่มียาชนิดเดียวที่กำจัดพยาธิทุกชนิดได้

พยาธิที่พบบ่อยในสุนัขและแมว

| พยาธิ | ติดต่ออย่างไร | ติดคนได้ไหม | อาการในสัตว์ |

| พยาธิปากขอ (Hookworm) | ผิวหนังสัมผัสดิน กินอยู่ในสิ่งแวดล้อม | ✅ (ผิวหนัง) | ท้องเสีย เลือดออก โลหิตจาง |

| พยาธิแส้ม้า (Whipworm) | กินไข่พยาธิในดิน | ❌ (ชนิดสุนัข) | ท้องเสียเรื้อรัง น้ำหนักลด |

| พยาธิไส้เดือน (Roundworm) | นม แม่สู่ลูก กินไข่ | ✅ (เด็กเสี่ยง) | ท้องป่อง อาเจียน ท้องเสีย |

| พยาธิตืด (Tapeworm) | กลืนหมัดที่มีไข่พยาธิ กินเนื้อดิบ | บางชนิด | เห็นปล้องขาวในอุจจาระ |

| พยาธิหัวใจ (Heartworm) | ยุง | ❌ | ไอ เหนื่อย หัวใจล้มเหลว |

| พยาธิเม็ดเลือด (Ehrlichia, Babesia) | เห็บ | ❌ | ไข้ ซึม เกล็ดเลือดต่ำ โลหิตจาง |

ตารางถ่ายพยาธิที่แนะนำ

ลูกสุนัข/ลูกแมว

- เริ่มถ่ายพยาธิตั้งแต่อายุ 2 สัปดาห์

- ถ่ายทุก 2 สัปดาห์ จนอายุ 2 เดือน

- จากนั้นทุกเดือน จนอายุ 6 เดือน

สุนัข/แมวโต

- ทุก 3 เดือน — มาตรฐานทั่วไป

- ทุกเดือน — สัตว์ที่ออกนอกบ้านบ่อย ล่าสัตว์ หรืออยู่ในพื้นที่เสี่ยง

สัตว์ที่ต้องถ่ายพยาธิหัวใจแยกต่างหาก

- พยาธิหัวใจ: ยาป้องกันเดือนละครั้ง (ยากิน/ยาหยด) เริ่มตั้งแต่ลูกสัตว์ อย่าหยุดเองแม้ฤดูหนาว

ยาถ่ายพยาธิแต่ละชนิด — ครอบคลุมอะไรบ้าง

| ยา | พยาธิที่ครอบคลุม | หมายเหตุ |

| Pyrantel pamoate | ไส้เดือน, ปากขอ | ยาพื้นฐาน ปลอดภัยสูง ใช้กับลูกสัตว์ได้ |

| Fenbendazole | ไส้เดือน, ปากขอ, แส้ม้า, Giardia | ครอบคลุมกว้าง ใช้ได้กับสุนัขและแมว |

| Praziquantel | พยาธิตืดทุกชนิด | มักรวมกับ pyrantel ในยาหลายชนิด |

| Milbemycin + Lufenuron | พยาธิหัวใจ, ไส้เดือน, ปากขอ, แส้ม้า + ป้องกันหมัด | ยาป้องกันรวม (เดือนละครั้ง) |

| Selamectin (Revolution) | พยาธิหัวใจ, Sarcoptic mange, หมัด, เห็บบางชนิด | ยาหยดหลังคอ |

หมายเหตุ: อย่าใช้ยาถ่ายพยาธิสุนัขกับแมว — บางชนิด (เช่น Ivermectin ในปริมาณสูง) เป็นพิษต่อแมว

พยาธิที่ติดต่อมายังคนได้ — ต้องระวังอะไร?

พยาธิไส้เดือน (Toxocara) — เด็กกินไข่พยาธิจากดินที่มีอุจจาระสุนัข ทำให้เกิด Visceral/Ocular Larva Migrans (หนอนพยาธิเข้าตา/อวัยวะ) ป้องกัน: ล้างมือหลังเล่นดิน ไม่ให้เด็กเล่นบริเวณที่สัตว์ถ่ายมาก

พยาธิปากขอ (Ancylostoma) — หนอนเจาะผิวหนังคนที่เดินเท้าเปล่าบนดินที่ปนเปื้อน ทำให้เกิด Cutaneous Larva Migrans (ผิวหนังคัน มีรอยคดเคี้ยว)

พยาธิตืด (Dipylidium/Echinococcus) — บางชนิดติดต่อจากสัตว์สู่คนผ่านอุจจาระหรือการสัมผัสอวัยวะภายใน

การป้องกัน:

- ถ่ายพยาธิสัตว์เลี้ยงสม่ำเสมอทุก 3 เดือน

- ล้างมือหลังสัมผัสสัตว์เลี้ยงหรืออุจจาระ

- เก็บอุจจาระทันทีอย่าให้สะสมในสวน

- ป้องกันหมัด (พาหะพยาธิตืด) ด้วยยาป้องกันประจำเดือน