สุนัขเป็นเบาหวาน อาการ สาเหตุ วิธีรักษา และวิธีดูแลน้องหมาที่บ้าน

โรคเบาหวานในสัตว์เลี้ยง พบบ่อยกว่าที่คิด

โรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus) เป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยทั้งในสุนัขและแมว รักษาไม่หายขาด แต่ควบคุมได้ — สัตว์เลี้ยงที่ได้รับการดูแลอย่างสม่ำเสมอสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้เป็นปีๆ

4 อาการหลักที่ต้องสังเกต: ดื่มน้ำมากผิดปกติ ปัสสาวะบ่อย น้ำหนักลดแม้กินเยอะ และซึมลง — ถ้าเห็นครบ 2 อาการขึ้นไป ควรพาไปตรวจเลือดทันที

สุนัขกับแมวเป็นเบาหวานต่างกันไหม?

ใช่ — มีความแตกต่างสำคัญที่ควรรู้:

อาการของสัตว์เลี้ยงที่เป็นเบาหวาน

ดื่มน้ำมากผิดปกติ (Polydipsia): ชามน้ำหมดเร็วกว่าปกติมาก

ปัสสาวะบ่อยและมาก (Polyuria): ฉี่นอกกรง/กระบะทราย หรือฉี่ไม่ทันในเวลากลางคืน

กินเยอะแต่น้ำหนักลด (Polyphagia + น้ำหนักลด): ดูหิวตลอด แต่โครงกระดูกชัดขึ้น

ซึมเศร้า อ่อนเพลีย: เหนื่อยง่าย นอนมากขึ้น ไม่สนใจสิ่งรอบข้าง

อาการที่พบในระยะลุกลาม:

• ตาขุ่น มัว (ต้อกระจก) — พบบ่อยในสุนัข
• เดินโซเซ ขาหลังอ่อน — พบบ่อยในแมว (diabetic neuropathy)
• อาเจียน ไม่กินอาหาร
• กลิ่นปากหวานๆ คล้ายผลไม้ (ketone breath — ภาวะฉุกเฉิน DKA)
• ขนหยาบ ไม่เงางาม

โรคเบาหวานในสัตว์เลี้ยงเกิดจากอะไร?

สุนัข — Type 1: ตับอ่อนไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เพียงพอ เซลล์ Beta ถูกทำลาย
ปัจจัยเสี่ยง: อ้วน, ตัวเมียที่ยังไม่ทำหมัน, อายุ 7+ ปี, ตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง, ยาสเตียรอยด์ระยะยาว
สายพันธุ์เสี่ยง: Samoyed, Tibetan Terrier, Miniature Schnauzer, Poodle, Pug, Bichon Frise

แมว — Type 2: ร่างกายผลิตอินซูลินได้แต่เซลล์ไม่ตอบสนอง
ปัจจัยเสี่ยง: อ้วนหนักมาก, กินอาหาร Dry food สูง ออกกำลังน้อย, อายุ 7+ ปี, ยาสเตียรอยด์
สายพันธุ์เสี่ยง: Burmese เสี่ยงสูงสุด — แต่ส่วนใหญ่ขึ้นกับน้ำหนักมากกว่าสายพันธุ์

วิธีวินิจฉัยโรคเบาหวาน

ตรวจเลือด (Blood Glucose): สุนัขปกติ 70–120 mg/dL สงสัยเบาหวานถ้าสูงกว่า 250 mg/dL ในหลายครั้ง แมวปกติสูงกว่าเล็กน้อย สงสัยถ้าสูงกว่า 300 mg/dL อย่างสม่ำเสมอ

ตรวจปัสสาวะ (Urinalysis): พบน้ำตาลในปัสสาวะ (Glucosuria) ปกติไม่ควรมีเลย

การตรวจเพิ่มเติม: Fructosamine (ค่าเฉลี่ยน้ำตาลย้อนหลัง 2–3 สัปดาห์), CBC + Blood Chemistry (ตับ ไต ตับอ่อน), Abdominal Ultrasound

วิธีรักษาโรคเบาหวานในสัตว์เลี้ยง

อินซูลิน (Insulin Injection):
สุนัข — ฉีดวันละ 2 ครั้ง ทุก 12 ชั่วโมง พร้อมอาหาร ชนิดที่ใช้บ่อย: Caninsulin (Vetsulin) หรือ NPH insulin — ต้องฉีดตลอดชีวิต
แมว — ฉีดวันละ 1–2 ครั้ง บางรายมีโอกาส remission (หยุดฉีดได้) ถ้าควบคุมน้ำหนักและเปลี่ยนอาหารได้ดีตั้งแต่แรก

การควบคุมอาหาร:
สุนัข — อาหารที่มีใยอาหาร (Fiber) สูง โปรตีนสูง ไขมันต่ำ คาร์โบไฮเดรตต่ำ เช่น Royal Canin Diabetic, Hill's w/d
แมว — High protein, Low carb เป็นหลัก Wet food ดีกว่า Dry food มาก เพราะ Dry food มีคาร์โบไฮเดรตสูง

วิธีดูแลสัตว์เลี้ยงเบาหวานที่บ้าน

ตารางเวลาที่แน่นอน: ฉีดอินซูลินและให้อาหารในเวลาเดิมทุกวัน

ตรวจน้ำตาลที่บ้าน: แนะนำให้มีเครื่องวัดน้ำตาลสำหรับสัตว์เลี้ยง (เช่น AlphaTRAK) บันทึกค่าก่อนฉีดอินซูลินทุกครั้ง

สัญญาณน้ำตาลต่ำ (Hypoglycemia) ที่ต้องระวัง:

• ตัวสั่น กล้ามเนื้อกระตุก
• อ่อนแรงมาก ลุกไม่ขึ้น
• ชัก หมดสติ

ถ้าเห็นอาการเหล่านี้ให้รีบป้าย Karo syrup หรือน้ำผึ้งที่เหงือกทันที แล้วพาไปโรงพยาบาลสัตว์ฉุกเฉินเลย ห้ามฉีดอินซูลินเพิ่ม

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

Diabetic Ketoacidosis (DKA): ภาวะฉุกเฉินที่รุนแรง อาการ: อาเจียน เบื่ออาหาร กลิ่นปากหวาน ซึม ต้องรักษาที่โรงพยาบาลด่วน

ต้อกระจก (Diabetic Cataract): พบในสุนัขเบาหวาน 50–75% ตาขุ่นและมองไม่เห็นภายใน 1–2 ปีถ้าควบคุมไม่ดี

Diabetic Neuropathy: พบเฉพาะแมว ขาหลังอ่อน เดินผิดปกติ หายได้ถ้าควบคุมน้ำตาลดีขึ้น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

สุนัขและแมวเป็นเบาหวานสังเกตได้อย่างไร?
อาการหลัก 4 อย่างคือ ดื่มน้ำมากผิดปกติ ปัสสาวะบ่อย กินเยอะแต่น้ำหนักลด และซึมเพลีย ถ้าสังเกตเห็น 2–3 อย่างพร้อมกัน ควรพาไปตรวจเลือดและปัสสาวะที่โรงพยาบาลสัตว์โดยเร็ว

สุนัขเป็นเบาหวานรักษาหายไหม?
โรคเบาหวานชนิดที่ 1 ในสุนัขไม่หายขาด ต้องฉีดอินซูลินตลอดชีวิต แต่ถ้าควบคุมได้ดี น้องหมาสามารถมีคุณภาพชีวิตดีได้หลายปี

แมวเป็นเบาหวานแล้วหายได้ไหม?
ได้ในบางราย (remission) โดยเฉพาะถ้าจับได้เร็ว ควบคุมน้ำหนักได้ดี และเปลี่ยนอาหารเป็น High protein Wet food ประมาณ 25–30% ของแมวเบาหวาน Type 2 มีโอกาส remission

สัตว์เลี้ยงเบาหวานกินอาหารอะไรได้บ้าง?
สุนัข — อาหารที่มีใยอาหารสูง โปรตีนสูง ไขมันและคาร์โบไฮเดรตต่ำ แมว — High protein Wet food ดีกว่า Dry food ห้ามให้ขนมหวานทั้งสองชนิด

สัญญาณน้ำตาลต่ำเป็นอย่างไร ต้องทำอะไร?
สัญญาณ Hypoglycemia คือ ตัวสั่น กล้ามเนื้อกระตุก อ่อนแรงมาก หรือชัก ให้รีบป้าย Karo syrup หรือน้ำผึ้งที่เหงือกทันที แล้วพาไปโรงพยาบาลฉุกเฉินเลย ห้ามฉีดอินซูลินเพิ่ม

บทความนี้ตรวจสอบโดยทีมสัตวแพทย์เฉพาะทางด้านอายุรกรรมสัตว์เลี้ยง โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

ปรึกษาหมออายุรกรรม: ดูคลินิกอายุรกรรมสัตว์เลี้ยง

สอบถามข้อมูลและนัดหมายสัตวแพทย์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์เลี้ยง หรือต้องการนัดหมายเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามบริการ สาขา และตารางออกตรวจของสัตวแพทย์ได้ผ่านช่องทางต่อไปนี้

• นัดหมายสัตวแพทย์: คลิกเพื่อนัดหมาย

• LINE: @jaothonglor

• โทรศัพท์: 02-079-9999

• ค้นหาสาขา: โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อใกล้คุณ