โรคไรหู (Ear Mites) ในสุนัขและแมว

รู้จักโรคในสัตว์เลี้ยง 5 พฤศจิกายน 2569 28 ครั้ง

โรคไรหู หรือ Ear Mite Infestation เกิดจากไรชนิด Otodectes cynotis ที่อาศัยอยู่ในช่องหูของสุนัขและแมว ทำให้เกิดการระคายเคืองรุนแรง โดยเฉพาะในลูกแมวและสัตว์เลี้ยงที่อยู่ร่วมกันหลายตัว

อาการที่สังเกตได้

  • เกาหูและส่ายหัวบ่อยผิดปกติ
  • ของเสียสีดำหรือน้ำตาลเข้ม คล้ายกากกาแฟ ในช่องหู — เป็นลักษณะเด่นของไรหู
  • รอยถลอกหรือแผลบริเวณรอบหู บางครั้งมีอาการบวม
  • สุนัขบางตัวมีอาการเกาหูและส่ายหัวด้วยเช่นกัน

ข้อควรระวัง: ของเสียดำในหูเพียงอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าเป็นไรหูเสมอไป ต้องให้สัตวแพทย์ตรวจยืนยัน เนื่องจากอาจเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียหรือยีสต์ก็ได้

สาเหตุและการแพร่กระจาย

ไรหู Otodectes cynotis แพร่กระจายผ่านการสัมผัสโดยตรงระหว่างสัตว์เลี้ยง สุนัขสามารถรับไรจากแมวที่ติดเชื้อได้ผ่านการอยู่ใกล้ชิด ไรหูยังสามารถอาศัยนอกช่องหูได้ชั่วคราว ดังนั้นสัตว์เลี้ยงทุกตัวในบ้านควรได้รับการตรวจ แม้บางตัวไม่มีอาการชัดเจน

การวินิจฉัย

สัตวแพทย์จะตรวจช่องหูและตรวจของเสียจากหูใต้กล้องจุลทรรศน์เพื่อหาตัวไร นอกจากนี้การตรวจยังช่วยแยกแยะการติดเชื้อยีสต์หรือแบคทีเรียที่อาจเกิดร่วมกัน บางกรณีอาจต้องใช้การเพาะเชื้อหรือตรวจเพิ่มเติม

การรักษา

การรักษาต้องครอบคลุมทั้งสัตว์เลี้ยงและสิ่งแวดล้อม:

  1. ยาสำหรับสัตว์เลี้ยง — ใช้ยาต้านไรที่เหมาะสมกับชนิดและอายุสัตว์ รักษาสัตว์เลี้ยงทุกตัวที่อยู่ร่วมกัน
  2. ทำความสะอาดหู — สัตวแพทย์จะแนะนำวิธีทำความสะอาดหูที่ถูกต้อง และรักษาการติดเชื้อซ้ำซ้อนหากมี
  3. จัดการที่นอนและอุปกรณ์ร่วม — ซักทำความสะอาดเพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อซ้ำ

การดูแลที่บ้าน

  • ใช้ยาให้ครบตามกำหนด และมาตรวจติดตามตามนัด
  • ซักที่นอนและทำความสะอาดอุปกรณ์ที่ใช้ร่วมกัน
  • ห้ามใช้สำลีก้านแหย่ลึกในช่องหู — อาจทำให้หูเป็นแผลและดันของเสียลึกลงไปอีก
  • ห้ามใช้น้ำมัน แอลกอฮอล์ หรือยาหยอดหูที่ไม่ได้สั่งจากสัตวแพทย์

การพยากรณ์โรค

ส่วนใหญ่หายได้เมื่อรักษาครบและจัดการสัตว์เลี้ยงที่สัมผัสอย่างถูกต้อง อย่างไรก็ตามอาจติดเชื้อซ้ำได้ถ้าสัตว์เลี้ยงสัมผัสกับสัตว์ที่ยังมีไรหูอยู่ ไรหูแพร่สู่คนได้น้อยมาก แต่อาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองชั่วคราวได้

เมื่อไหร่ควรมาพบสัตวแพทย์ทันที

  • ปวดหูรุนแรง ใบหูบวม มีกลิ่นเหม็น หรือมีหนอง
  • หัวเอียง หรือเสียการทรงตัว — เป็นสัญญาณที่ต้องได้รับการรักษาเร่งด่วน

สอบถามข้อมูลและนัดหมายสัตวแพทย์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์เลี้ยง หรือต้องการนัดหมายเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามบริการ สาขา และตารางออกตรวจของสัตวแพทย์ได้ผ่านช่องทางต่อไปนี้

FAQ คำถามที่พบบ่อย

Q : ของเสียดำในหูสัตว์เลี้ยงแปลว่าเป็นไรหูเสมอไหม?
A :
ไม่เสมอไป ของเสียดำในหูอาจเกิดจากการติดเชื้อยีสต์หรือแบคทีเรียก็ได้ การวินิจฉัยต้องอาศัยการตรวจของเสียจากหูใต้กล้องจุลทรรศน์โดยสัตวแพทย์เท่านั้น

Q : ไรหูติดต่อระหว่างสัตว์เลี้ยงได้ไหม?
A :
ได้ ไรหูแพร่กระจายผ่านการสัมผัสโดยตรงระหว่างสัตว์เลี้ยง สุนัขสามารถรับไรจากแมวได้ จึงต้องรักษาสัตว์เลี้ยงทุกตัวในบ้านพร้อมกัน แม้บางตัวไม่มีอาการชัดเจน

Q : ทำความสะอาดหูสัตว์เลี้ยงที่บ้านได้ไหม?
A :
ทำได้ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ แต่ห้ามใช้สำลีก้านแหย่ลึกในช่องหู ห้ามใช้น้ำมัน แอลกอฮอล์ หรือยาหยอดที่ไม่ได้รับการสั่งจ่าย การทำความสะอาดหูที่ผิดวิธีอาจทำให้อาการแย่ลง

Q : ไรหูติดต่อสู่คนได้ไหม?
A :
ได้น้อยมาก แต่อาจทำให้ผิวหนังของคนระคายเคืองชั่วคราวได้ โดยทั่วไปไม่ถือว่าเป็นโรคที่ติดจากสัตว์สู่คนอย่างมีนัยสำคัญ

Q : รักษาไรหูนานแค่ไหนถึงจะหาย?
A :
ส่วนใหญ่หายได้เมื่อรักษาครบตามกำหนดและรักษาสัตว์เลี้ยงที่สัมผัสทุกตัว ระยะเวลาขึ้นอยู่กับความรุนแรงและยาที่ใช้ ต้องมาตรวจติดตามตามนัดเพื่อยืนยันว่าหายสนิท