ECG คลื่นไฟฟ้าหัวใจสัตว์เลี้ยง คืออะไร? ตรวจตอนไหน

ECG (คลื่นไฟฟ้าหัวใจ) คืออะไร? สำคัญกับสัตว์เลี้ยงแค่ไหน

น้องหมาน้องแมวที่บ้านจู่ๆ ทรุดล้มลงเฉยๆ, เดินไม่กี่ก้าวก็ต้องนั่งพัก เหนื่อยง่ายผิดปกติ, หรือคุณหมอลองฟังเสียงหัวใจแล้วบอกว่า จังหวะเต้นไม่สม่ำเสมอ เต้นช้าไป เร็วไป หรือมีจังหวะหยุดเต้นเป็นพักๆ — อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณที่เจ้าของหลายบ้านเจอ และมักเป็นจุดเริ่มต้นที่คุณหมอจะแนะนำให้ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ หรือ ECG

หัวใจทำงานได้อย่างไร

หัวใจเป็นหนึ่งในอวัยวะที่สามารถทำงานได้ด้วยตัวเอง โดยเริ่มจากภายในหัวใจจะมีเซลล์ที่คอยสร้างกระแสศักย์ไฟฟ้า (impulse) ขึ้นมา จากนั้นจะมีการเหนี่ยวนำ impulse ดังกล่าวส่งไปยังตำแหน่งต่างๆ ของหัวใจ เพื่อให้หัวใจเกิดการบีบตัวและคลายตัวเป็นจังหวะสม่ำเสมอ

ECG คืออะไร

Electrocardiogram (ECG) หรือการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ คือการวัดความต่างศักย์ไฟฟ้าที่เกิดขึ้นภายนอกเซลล์หัวใจ ดังนั้น ECG จึงเปรียบเสมือนตัวแทนในการดูการสร้างสัญญาณไฟฟ้าและการส่งผ่าน impulse ของหัวใจ ทำให้สัตวแพทย์เห็นภาพการทำงานของหัวใจได้อย่างละเอียดกว่าการฟังเสียงหัวใจด้วยหูฟังเพียงอย่างเดียว

สัญญาณเตือนที่ควรพาน้องมาตรวจ ECG

• มีอาการเป็นลม อ่อนแรง เหนื่อยง่าย
• คุณหมอตรวจร่างกายพบจังหวะการเต้นของหัวใจไม่สม่ำเสมอ หัวใจเต้นช้าหรือเร็วกว่าปกติ หรือมีช่วงหยุดเต้น
• มีภาวะหรือโรคที่ส่งผลต่อการทำงานของหัวใจ เช่น โพแทสเซียมสูงจากไตวายหรือฉี่ไม่ออก กระเพาะบิด เนื้องอกที่ม้าม โดนพิษงูบางชนิด หรือมดลูกอักเสบ
• ใช้แยกภาวะเป็นลมออกจากภาวะชัก
• ใช้ monitor ระหว่างวางยาสลบและผ่าตัด

ECG บอกอะไรเราได้บ้าง

ECG เป็นหนึ่งในแลปที่ช่วยวินิจฉัยและยืนยัน (confirm) โรคหรือภาวะบางอย่าง และช่วยวางแผนดูแลจัดการสัตว์ให้เหมาะกับภาวะที่เป็นอยู่ได้

ตัวอย่างเช่น สัตว์มาด้วยอาการเป็นลม คุณหมอตรวจร่างกายพบภาวะหัวใจเต้นช้ากว่าปกติ หลังตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจแล้ว ผลที่ได้จะช่วยยืนยันความผิดปกตินั้น และวางแผนการรักษาต่อได้ ซึ่งบางกรณีรักษาด้วยยาได้ หรือบางกรณีจำเป็นต้องผ่าตัดเพิ่มเติม

อีกตัวอย่างคือภาวะหัวใจเต้นเร็วกว่าปกติ ซึ่งบางครั้งเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องวินิจฉัยและให้ยาอย่างทันท่วงที

ตรวจ ECG ที่ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องที่ควรปล่อยผ่านหรือรอดูอาการเอง เพราะภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะบางแบบเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องอาศัยการวินิจฉัยจาก สัตวแพทย์เฉพาะทางด้านหัวใจ ไม่ใช่การตรวจทั่วไป

ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ มีทีมสัตวแพทย์เฉพาะทางด้านหัวใจดูแลโดยตรง พร้อมโปรแกรมตรวจสุขภาพหัวใจให้เลือกตามความจำเป็นของน้องแต่ละตัว เปิดบริการ 24 ชั่วโมง สอบถามรายละเอียดโปรแกรมและนัดหมายได้ที่ LINE @jaothonglor หรือโทร 02-079-9999

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ECG ในสัตว์เลี้ยง

Q:ECG ต่างจากการฟังเสียงหัวใจด้วยหูฟังอย่างไร?

การฟังเสียงหัวใจบอกได้แค่จังหวะและเสียงผิดปกติคร่าวๆ ส่วน ECG วัดสัญญาณไฟฟ้าโดยตรง ทำให้เห็นรายละเอียดของจังหวะและการนำไฟฟ้าในหัวใจได้ชัดเจนกว่า

Q:ตรวจ ECG เจ็บไหม ต้องวางยาสลบหรือไม่? 

การตรวจ ECG เป็นการติดขั้วไฟฟ้าที่ผิวหนัง ไม่เจ็บ ไม่ต้องวางยาสลบ 

Q:ใช้เวลานานแค่ไหนในการตรวจ ECG?

โดยทั่วไปใช้เวลาไม่นาน เพียงไม่กี่นาที ขึ้นอยู่กับความร่วมมือของสัตว์ในขณะตรวจ

Q:ควรพาน้องไปตรวจ ECG เมื่อไหร่?

ควรพามาตรวจทันทีเมื่อสัตว์มีอาการเป็นลม อ่อนแรง เหนื่อยง่าย หรือคุณหมอตรวจพบจังหวะหัวใจผิดปกติ รวมถึงกรณีที่มีโรคซึ่งส่งผลต่อหัวใจ

Q:ทองหล่อมีบริการตรวจ ECG ไหม?

มีครับ ที่ศูนย์หัวใจและหลอดเลือด โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ มีทีมสัตวแพทย์เฉพาะทางหัวใจและโปรแกรมตรวจหัวใจหลายระดับ เปิดบริการ 24 ชั่วโมง 

ข้อมูลโดย นสพ.ภูริช สิตมาลา ศูนย์หัวใจโรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ