โรคภูมิแพ้อาหาร (Food Allergy) ในสุนัขและแมว

โรคภูมิแพ้อาหาร (Cutaneous Food Allergy) เกิดจากปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันต่อโปรตีนในอาหาร ไม่ใช่การแพ้อาหารที่ทำให้ท้องเสียทั่วไป สัตว์เลี้ยงสามารถแพ้อาหารที่กินมาหลายปีได้ โรคนี้ไม่ติดต่อ และต่างจากพิษอาหาร

⚠️ จุดสำคัญที่หลายคนเข้าใจผิด: การตรวจเลือด น้ำลาย หรือขน ไม่สามารถวินิจฉัยการแพ้อาหารได้ วิธีเดียวที่เชื่อถือได้คือ Elimination Diet Trial

อาการในสุนัข

• คันที่อุ้งเท้า หู ใบหน้า หรือท้อง
• หูอักเสบและติดเชื้อผิวหนังซ้ำๆ
• อาจมีอาเจียนหรือท้องเสียร่วมด้วย

อาการในแมว

• เกาหัวและคอบ่อย ขนร่วงจากการเลียตัวเอง
• ตุ่มเปลือกเล็กๆ (Miliary Dermatitis)
• Eosinophilic Plaque หรือแผลริมฝีปาก
• อาจมีอาเจียนหรือท้องเสียร่วมด้วย

หมายเหตุ: อาการเหล่านี้ทับซ้อนกับโรคภูมิแพ้ชนิดอื่น ไม่สามารถระบุสารก่อภูมิแพ้ได้จากอาการอย่างเดียว

สาเหตุ: แพ้โปรตีน ไม่ใช่แพ้ยี่ห้ออาหาร

สัตว์เลี้ยงแพ้ โปรตีนชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น ไก่ เนื้อวัว หรือปลา ไม่ใช่แพ้ทั้งยี่ห้ออาหาร ดังนั้น:

• อาหาร "grain-free" ไม่ได้การันตีว่าปลอดภัยสำหรับการทดสอบ
• อาหาร "สูตรผิวหนัง" ทั่วไปก็ไม่เพียงพอสำหรับ Diet Trial ทางการแพทย์

การวินิจฉัย: Elimination Diet Trial

สัตวแพทย์จะเลือกอาหารที่เหมาะสม 1 ใน 2 ประเภท:

• Hydrolyzed Diet — โปรตีนถูกย่อยให้ชิ้นเล็กลงจนระบบภูมิคุ้มกันไม่จดจำได้
• Novel Protein Diet — ใช้โปรตีนที่สัตว์เลี้ยงไม่เคยกินมาก่อน

ระยะเวลาทดสอบ: ประมาณ 8 สัปดาห์ (บางรายอาจต้องนานกว่า) — ถ้าอาการดีขึ้นแล้วกลับมาแย่เมื่อทดลองกลับไปกินอาหารเดิม จะยืนยันการวินิจฉัยได้

การดูแลที่บ้านระหว่างทำ Diet Trial

ระหว่าง 8 สัปดาห์ ให้กินเฉพาะ:

• ✅ อาหารที่สัตวแพทย์กำหนดเท่านั้น
• ✅ น้ำเปล่า

ห้ามให้สิ่งต่อไปนี้เด็ดขาด:

• 🚫 ขนม (treats) ทุกชนิด
• 🚫 อาหารที่กินเองหรือเศษอาหารจากโต๊ะ
• 🚫 กระดูก ของเล่นที่ทำจากหนังสัตว์
• 🚫 อาหารของสัตว์เลี้ยงตัวอื่นในบ้าน

ถ้าต้องกินยาที่มีรสชาติ (flavored medicine) ต้องแจ้งสัตวแพทย์ก่อน เพื่อปรับเปลี่ยนให้เหมาะสม — ห้ามหยุดยาที่จำเป็นเองโดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์

การรักษาระยะยาว

เมื่อทราบสารก่อภูมิแพ้แล้ว:

• หลีกเลี่ยงโปรตีนที่แพ้ตลอดชีวิต
• เลือกอาหารที่ครบถ้วนตามช่วงวัย
• รักษาการติดเชื้อทุติยภูมิถ้ามี

เมื่อไหร่ต้องรีบติดต่อโรงพยาบาลสัตว์

• แมวไม่ยอมกินอาหาร (ต้องรีบ — แมวอดอาหารนานเสี่ยง Hepatic Lipidosis)
• อาเจียนหรือท้องเสียต่อเนื่อง
• หน้าบวม หายใจลำบาก — ภาวะฉุกเฉิน

สอบถามข้อมูลและนัดหมายสัตวแพทย์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพสัตว์เลี้ยง หรือต้องการนัดหมายเข้ารับการตรวจ สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่เพื่อสอบถามบริการ สาขา และตารางออกตรวจของสัตวแพทย์ได้ผ่านช่องทางต่อไปนี้

• นัดหมายสัตวแพทย์: คลิกเพื่อนัดหมาย

• LINE: @jaothonglor

• โทรศัพท์: 02-079-9999

• ค้นหาสาขา: โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อใกล้คุณ