ต้อหินในสุนัขและแมว

น้องเจ็บปวดอยู่ทุกวัน แต่บอกเราไม่ได้

ต้อหินในมนุษย์นั้นมักทำให้ปวดศีรษะรุนแรง มองเห็นรัศมีรอบไฟ บางคนถึงกับคลื่นไส้อาเจียน ในสัตว์เลี้ยงเองก็เช่นกัน แต่สัตว์เลี้ยงไม่มีวิธีบอกเราว่ากำลังเจ็บปวด พวกเขาจะทนเงียบๆ จนเจ้าของสังเกตเห็นเองว่ามีบางอย่างผิดปกติ และนั่นอาจเป็นจุดที่ความดันในตาสูงเกินจนสร้างความเสียหายไปแล้ว

ต้อหิน (Glaucoma) คือภาวะที่ความดันภายในลูกตาสูงกว่าปกติ จนส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทตา หากปล่อยไว้นานอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นถาวรได้

ต้อหินเกิดจากอะไร

ชนิดปฐมภูมิ (Primary Glaucoma)

เกิดจากโครงสร้างของตาที่ผิดปกติแต่กำเนิด ทำให้ของเหลวภายในตาระบายออกได้ไม่ดี พบบ่อยในสายพันธุ์ที่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรม เช่น Cocker Spaniel, Basset Hound, Chow Chow, Siberian Husky และ Beagle

ชนิดทุติยภูมิ (Secondary Glaucoma)

เป็นข้อแทรกซ้อนที่เกิดเนื่องมาจากโรคอื่น เช่น การอักเสบของตา (Uveitis), เลนส์หลุดลอย, เนื้องอกในตา หรือเป็นผลข้างเคียงจากต้อกระจกระยะสุกเกิน ซึ่งสามารถพบได้ในสัตว์เลี้ยงทุกสายพันธุ์ และทุกช่วงวัย

 5 สัญญาณที่ต้องสังเกต

  1. ตาโปนหรือดูใหญ่กว่าปกติ

  ความดันในตาที่สูงขึ้นเรื้อรังอาจทำให้ลูกตาขยายใหญ่ขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากปริมาณของเหลวที่สะสมเพิ่มขึ้นในช่องหน้าม่านตา

  2. เยื่อตาขาวแดงหรือมีเส้นเลือดมาก

  เส้นเลือดในตาขาวพองตัวจากความดันสูง สังเกตได้จากตาที่แดงกว่าปกติโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน

  3. กระจกตาขุ่นหรือเป็นฝ้า หรือเห็นเป็นสีฟ้าอ่อน

  เป็นสัญญาณที่หลายคนสับสนกับภาวะต้อกระจก โดยต้อหินมักขุ่นทั่วกระจกตาส่วนนอก ในขณะที่ต้อกระจกจะขุ่นเฉพาะส่วนของเลนส์ด้านใน

  4. น้องหลีกเลี่ยงแสง ขยี้ตา หรือปิดตาข้างใดข้างหนึ่งบ่อย

  สัญญาณความเจ็บปวดที่ชัดเจนที่สุด น้องพยายามลดความรู้สึกไม่สบายด้วยการหลีกแสง

  5. เบื่ออาหาร เฉื่อยชา หรือเปลี่ยนพฤติกรรม

  ความเจ็บปวดเรื้อรังส่งผลต่ออารมณ์และพฤติกรรม น้องที่เคยร่าเริงอาจเงียบลงอย่างผิดสังเกต

ต้อหินฉุกเฉินหรือเรื้อรัง

ต้อหินเฉียบพลัน: ความดันขึ้นสูงอย่างรวดเร็ว น้องแสดงอาการเจ็บปวดชัดเจน ในระยะเวลาอย่างรวดเร็ว จำเป็นต้องพบสัตวแพทย์และได้รับการรักษาทันที เพราะหากควบคุมความดันไม่ได้ ภายใน 24-72 ชั่วโมง เส้นประสาทตาอาจได้รับผลกระทบและเสียหายถาวร

ต้อหินเรื้อรัง: ความดันตาจะค่อยๆ สูงขึ้นอย่างช้าๆ น้องอาจไม่แสดงอาการเจ็บปวดชัดเจน แต่การมองเห็นค่อยๆ ลดลงโดยที่เจ้าของไม่ทันสังเกต

การวินิจฉัยและรักษา

สัตวแพทย์จักษุจะวัดความดันในตาด้วยเครื่องวัดความดันตา Tonometry ซึ่งใช้เวลาไม่นานและไม่ทำให้น้องเจ็บ แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรง ทั้งยาลดความดันตา การผ่าตัด หรือการรักษาร่วมกัน สัตวแพทย์จักษุจะเป็นผู้ประเมินและวางแผนที่เหมาะสมที่สุดสำหรับน้องแต่ละตัว

 FAQ

Q. ต้อหินกับต้อกระจกต่างกันอย่างไร?

A. ต้อกระจกเกิดที่เลนส์ตาด้านในเปลี่ยนแปลงขุ่นตัว ในขณะที่ต้อหินเกิดจากความดันในลูกตาสูง ส่งผลกระทบต่อเส้นประสาทตา ทั้งสองโรคอาจเกิดพร้อมกันได้ และต้อกระจกระยะสุกเกินอาจเป็นสาเหตุของต้อหินได้

Q. ต้อหินรักษาหายขาดได้ไหม?

A. ต้อหินปฐมภูมิมักต้องควบคุมระยะยาว ไม่ได้เป็นรักษาเพียงครั้งเดียวหาย แต่หากจัดการได้ดีน้องสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดีและรักษาการมองเห็นไว้ได้ สัตวแพทย์จักษุจะวางแผนการดูแลระยะยาวให้

Q. ต้อหินเจ็บไหม?

A. ต้อหินเฉียบพลันนั้นสร้างความเจ็บปวดรุนแรงให้แก่น้องๆมาก เทียบได้กับปวดหัวไมเกรนรุนแรงในมนุษย์ แต่สัตว์เลี้ยงมักไม่แสดงออกชัดเจน ทำให้เจ้าของมักไม่รู้ว่าน้องกำลังทนเจ็บอยู่

Q. สายพันธุ์ไหนเสี่ยงต้อหินมากที่สุด?

A. สุนัข: Cocker Spaniel, Basset Hound, Beagle, Chow Chow, Siberian Husky, Shar Pei แมว: พบน้อยกว่า แต่ Persian และ Siamese มีความเสี่ยงสูงกว่าสายพันธุ์อื่น

Q. ถ้าตาข้างหนึ่งเป็นต้อหิน อีกข้างจะเป็นด้วยไหม?

A. ในต้อหินปฐมภูมิมีความเสี่ยงสูงที่ตาอีกข้างจะตามมา สัตวแพทย์จักษุจะแนะนำการติดตามและอาจพิจารณาการป้องกันเชิงรุก