ภาวะการมีลูกยาก

          เจ้าของสุนัขหลายๆท่านเมื่อเลี้ยงสุนัขไปแล้ว บางท่านเกิดความผูกพัน อยากให้สุนัขมีทายาทตัวน้อยๆออกมา หรือต้องการจับคู่พ่อแม่พันธุ์ เพาะพันธุ์เพื่อการประกวด การผสมพันธุ์ของสุนัขโดยทั่วไปตามธรรมชาติสามารถให้กำเนิดลูกสุนัขออกมาได้ แต่ถ้าการผสมตามธรรมชาติไม่สามารถทำได้ เช่น พ่อสุนัขขึ้นผสมไม่เป็น, แม่สุนัขไม่ยอมผสมกับพ่อสุนัขที่เราต้องการ, พ่อสุนัขกับแม่สุนัขอยู่คนละบ้าน ทำให้ผสมไม่ตรงช่วง ซึ่งอาจจะทำให้ได้ลูกจำนวนน้อย, หรือไม่ว่าจะเป็นการแท้งจากโรคที่ติดทางระบบสืบพันธุ์ต่างๆ ซึ่งปัญหาตรงนี่สัตวแพทย์สามารถเข้ามาดูแลจัดการให้คำปรึกษาแก่เจ้าของได้

โดยสาเหตุของการมีลูกยากแบ่งออกได้เป็น 

• ปัญหาในพ่อสุนัข เช่น มีภาวะทุพโภชนาการ, ลักษณะหรือปริมาณอสุจิมีความผิดปกติ, มีโรคประจำตัว เช่น เหนื่อยหอบง่าย, เป็นโรคข้อเข่าหรือข้อสะโพก, โรคแท้งติดต่อ, ได้รับยาหรือสารเคมีซึ่งมีผลต่อการสร้างน้ำอสุจิ
• ปัญหาในแม่สุนัข เช่น วงรอบการตกไข่ผิดปกติ, มีนิสัยดุร้ายไม่ยอมให้ผสม, โครงสร้างอวัยวะเพศภายในมีความผิดปกติ, การแท้งลูกจากสภาวะต่างๆ ทำให้การตกไข่ไม่สมบูรณ์ ตกไข่ได้น้อย การฝังตัวของตัวอ่อนที่ผิดปกติ
• ปัญหาเรื่องการผสมและการดูแลหลังผสม เช่น การผสมไม่ตรงช่วงระยะที่ไข่ตก, ประสบการณ์การจัดการการผสม,การใช้ยาหรือสารเคมีบางอย่างช่วงตั้งท้อง, อุปกรณ์เครื่องมือต่างๆไม่พร้อม

          การแก้ไขปัญหาภาวะมีลูกยาก หลักการคือ การทำให้อสุจิและไข่ที่มาจากพ่อแม่พันธุ์ มาปฏิสนธิกันในระยะที่เหมาะสมที่สุดในสภาพที่สมบูรณ์ที่สุด และการดูแลในระยะตั้งท้องจนถึงคลอดที่ดี จึงจะทำให้ลูกที่คลอดออกมาแข็งแรงและมีจำนวนมาก

• วิธีการจับผสม วิธีนี้คล้ายการผสมตามธรรมชาติมากที่สุด สามารถจะช่วยในกรณีที่ พ่อสุนัขไม่เคยผสมมาก่อน หรือแม่สุนัขไม่ยอมอยู่นิ่งให้ผสมพันธุ์ โดยสัตวแพทย์จะคอยช่วยให้พ่อสุนัขสามารถขึ้นผสมแม่สุนัขได้สำเร็จ แต่วิธีการนี้อาจจะมีข้อเสียได้คือ เราจะไม่สามารถทราบได้ว่าพ่อสุนัขมีการหลั่งน้ำอสุจิจริงหรือไม่ และอสุจิในครั้งนั้นมีจำนวนหรือความสมบูรณ์เพียงใด
• วิธีการผสมเทียมน้ำเชื้อสด คือ เป็นการรีดน้ำเชื้อจากพ่อสุนัขมาตรวจคุณภาพและปริมาณตัวอสุจิผ่านทางกล้องจุลทรรศน์ ก่อนทำการผสม เมื่อตรวจพบว่าตัวอสุจิมีความแข็งแรง มีปริมาณเหมาะสม สัตวแพทย์จะทำการผสมน้ำเชื้อกับอาหารเลี้ยงเชื้อเพื่อให้ตัวอสุจิมีชีวิตอยู่ได้นานขึ้น และนำน้ำเชื้อนั้นไปผสมกับสุนัขตัวเมียโดยใช้ท่อผสมเทียมอีกที วิธีการนี้จะเหมาะกับพ่อสุนัขที่มีปัญหาเรื่อง ขา ข้อต่อ หรือ หลอดลมตีบ เหนื่อยหอบง่าย

          ในส่วนของตัวเมีย สัตวแพทย์จะทำการตรวจร่างกาย ตรวจเซลล์เยื่อบุช่องคลอดเพื่อหาวันผสม และเพื่อหาวันตกไขที่แน่นอน สัตวแพทย์จะทำการตรวจระดับ โปรเจสเตอโรนในกระแสเลือดร่วมด้วย โดยระดับของฮอร์โมนนี้จะบอกถึงวันตกไข่ที่แน่นอนเพื่อใช้ในการเตรียมพ่อสุนัขให้พร้อมสำหรับการผสม

          นอกจากนี้สัตวแพทย์ อาจจะทำการตรวจเลือด ตรวจสุขภาพ พ่อแม่พันธุ์ ทั้งก่อนและหลังผสม เพื่อตรวจและรักษาโรคต่างๆ และเมื่อมีการตั้งท้อง สัตวแพทย์ จะทำการตรวจเอกซ์เรย์ เพื่อนับจำนวนลูก ประเมินภาวการณ์คลอดยาก หรือการตรวจอัลตราซาวน์ เพื่อดูอัตราการเต้นของหัวใจ กำหนดวันคลอด เพื่อสำหรับการเตรียมตัวและวางแผนสำหรับการคลอด