โรคไต ตับ เบาหวาน ในสัตว์เลี้ยง รักษาที่ไหนดี

โรคไต ตับ เบาหวาน ในสัตว์เลี้ยง รักษาที่ไหนดี

อายุรศาสตร์สัตว์เลี้ยง (Veterinary Internal Medicine) คือสาขาที่เชี่ยวชาญโรคอวัยวะภายในที่ซับซ้อน ตั้งแต่โรคไต โรคตับ เบาหวาน ต่อมไทรอยด์ โรคเลือด ไปจนถึงโรคภูมิคุ้มกัน ซึ่งมักต้องการการวินิจฉัยเชิงลึกและการจัดการระยะยาว ศูนย์อายุรศาสตร์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อมีสัตวแพทย์เฉพาะทาง พร้อมระบบตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ และอัลตราซาวนด์ครบถ้วน

อาการที่ควรพาสัตว์เลี้ยงพบสัตวแพทย์อายุรศาสตร์

อาการที่บ่งชี้ปัญหาอวัยวะภายใน:
- ดื่มน้ำมากผิดปกติ + ปัสสาวะมาก (Polyuria/Polydipsia — PU/PD)
- น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- อาเจียนหรือท้องเสียเรื้อรัง
- เบื่ออาหาร ซึมผิดปกตินานกว่า 2 วัน
- ท้องโตผิดปกติ (น้ำในช่องท้อง)
- ตัวเหลือง ตาขาวเหลือง (Jaundice)
- ขนร่วง ผิวหนังเปลี่ยนแปลง (อาจเกิดจากฮอร์โมน)
- หัวใจเต้นเร็ว หอบ อ่อนเพลียง่าย
- ซีดมาก เยื่อเมือกซีด (อาจเป็นโลหิตจาง)

โรคที่ศูนย์อายุรศาสตร์รักษา

โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease — CKD)

พบบ่อยใน: แมวอายุมาก สุนัขพันธุ์ใหญ่
อาการ: ดื่มน้ำมาก ปัสสาวะมาก อาเจียน น้ำหนักลด ซีด ปากเหม็นจากยูเรีย
ตรวจ: Creatinine, BUN, SDMA, Phosphorus, CBC, Urinalysis (ตรวจปัสสาวะ)
รักษา: อาหาร Prescription Diet ลดโปรตีนและฟอสฟอรัส, ให้น้ำเกลือใต้ผิวหนัง, ยาควบคุมความดัน, ยากระตุ้นสร้างเม็ดเลือด, Phosphate binder
เป้าหมาย: ชะลอการเสื่อมของไต ไม่ใช่รักษาให้หาย

SDMA ตรวจได้เร็วกว่า Creatinine ถึง 40% ของการทำงานที่สูญเสียไป แนะนำตรวจในแมวอายุ 7 ปีขึ้นไปทุก 6 เดือน

โรคเบาหวาน (Diabetes Mellitus)

พบใน: สุนัขและแมว มักเกิดในวัยกลางคนถึงสูงอายุ หรือหลังได้รับสเตียรอยด์นาน
อาการ: ดื่มน้ำมาก ปัสสาวะมาก กินจุแต่น้ำหนักลด ซึม
ตรวจ: Blood Glucose, Fructosamine (ดูค่าเฉลี่ย 2-3 สัปดาห์), Urinalysis
รักษา: ฉีดอินซูลินทุกวัน ควบคุมอาหาร ติดตามค่าน้ำตาลสม่ำเสมอ
สำคัญ: เจ้าของต้องเรียนรู้การฉีดอินซูลินและสังเกตอาการน้ำตาลต่ำ (Hypoglycemia) ซึ่งฉุกเฉินกว่า

โรคตับ (Liver Disease / Hepatopathy)

อาการ: ตัวเหลือง อาเจียน ท้องบวม ซึม เบื่ออาหาร
สาเหตุทั่วไป: โรคตับอักเสบ, Hepatic Lipidosis ในแมว (ไม่กินอาหาร 2-3 วันทำให้ไขมันสะสมในตับ), ยาบางชนิด, เชื้อโรค
ตรวจ: ALT, AST, ALP, GGT, Bilirubin, Albumin, Bile Acids, อัลตราซาวนด์ตับ, Biopsy
รักษา: ขึ้นอยู่กับสาเหตุ อาหารพิเศษ + ยาปกป้องตับ + รักษาสาเหตุหลัก

โรคต่อมไทรอยด์ (Thyroid Disease)

ไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism)** — พบบ่อยในแมวสูงอายุ
อาการ: น้ำหนักลดทั้งที่กินจุ หัวใจเต้นเร็ว ขนยุ่ง กระสับกระส่าย ท้องเสียเรื้อรัง
ตรวจ: Total T4 ในเลือด
รักษา: ยา Methimazole, อาหาร Iodine-restricted (y/d), I-131, ผ่าตัด

ไทรอยด์ต่ำ (Hypothyroidism)** — พบบ่อยในสุนัข ไม่ค่อยพบในแมว
อาการ: น้ำหนักขึ้นโดยไม่ได้กินมาก ขี้เกียจ ขนร่วง ผิวหนังหนา
ตรวจ: T4, TSH
รักษา: ยา Levothyroxine ตลอดชีวิต

โรคคอร์ติซอลสูง (Hyperadrenocorticism / Cushing’s Disease)

พบบ่อยใน: สุนัขวัยกลางคนถึงสูงอายุ
อาการ: ท้องห้อยใหญ่ ขนร่วง กินน้ำ-ปัสสาวะมาก หัวใจเต้นเร็ว ผิวหนังบาง
ตรวจ: LDDS Test, HDDS Test, Urine Cortisol:Creatinine Ratio, อัลตราซาวนด์ต่อมหมวกไต
รักษา: ยา Trilostane หรือ Mitotane, บางกรณีผ่าตัด

โรคเลือดและโลหิตจาง (Hematologic Disease)

อาการ: ซีด อ่อนแรง หัวใจเต้นเร็ว หายใจถี่
สาเหตุ: IMHA (ภูมิคุ้มกันทำลายเม็ดเลือดตัวเอง), การสูญเสียเลือด, โรคไต, เนื้องอก
ตรวจ: CBC, Blood smear, Reticulocyte count, Coombs test, Blood type
รักษา: ยากดภูมิ, ถ่ายเลือด (ถ้าจำเป็น), รักษาสาเหตุ

ตับอ่อนอักเสบ (Pancreatitis)

พบบ่อยในสุนัข โดยเฉพาะหลังกินอาหารมันหรือกินอาหารคนมาก
อาการ: อาเจียนรุนแรง ปวดท้อง ไม่กินอาหาร
ตรวจ: Lipase (cPLI ในสุนัข / fPLI ในแมว), อัลตราซาวนด์
รักษา: งดอาหาร น้ำเกลือ ยาแก้ปวด ยาแก้อาเจียน อาหารไขมันต่ำหลังฟื้น

บริการตรวจวินิจฉัยที่ศูนย์อายุรศาสตร์

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอายุรศาสตร์สัตว์เลี้ยง

Q: สุนัขดื่มน้ำมากผิดปกติ เกิดจากอะไร?
A: PU/PD (ดื่มน้ำ+ปัสสาวะมาก) เป็นอาการของหลายโรค ได้แก่ เบาหวาน โรคไต Cushing’s Disease ไทรอยด์เป็นพิษ (แมว) Pyometra ในสุนัขเพศเมีย ควรตรวจเลือดและปัสสาวะเพื่อหาสาเหตุ โทร 02-079-9999

Q: แมวไม่กินอาหาร 2 วัน อันตรายไหม?
A: อันตรายมากในแมว โดยเฉพาะแมวน้ำหนักมาก ไขมันสะสมในตับ (Hepatic Lipidosis) เกิดได้เร็ว ทำให้ตับวายถ้าปล่อยไว้ ต้องพาตรวจและให้อาหารทางสายยางถ้าจำเป็น

Q: สุนัขแมวเป็นเบาหวาน รักษาหายได้ไหม?
A: แมวเป็นเบาหวานบางตัวสามารถหยุดอินซูลินได้ถ้าควบคุมน้ำตาลดีและลดน้ำหนัก สุนัขส่วนใหญ่ต้องฉีดอินซูลินตลอดชีวิต แต่คุณภาพชีวิตดีได้ถ้าจัดการดี

Q: โรคไตในแมวรักษาได้ไหม?
A: โรคไตเรื้อรังในแมวรักษาให้หายขาดไม่ได้ แต่สามารถชะลอการเสื่อมได้อย่างมีนัยสำคัญด้วยอาหาร Prescription Diet และยา แมวบางตัวอยู่กับโรคไตได้อีกหลายปีด้วยคุณภาพชีวิตดี

Q: ควรตรวจสุขภาพประจำปีตอนไหนถึงรู้ว่าไตเสื่อม?
A: ตรวจ SDMA ในเลือดตรวจพบการเสื่อมของไตได้เร็วกว่า Creatinine ถึง 40% แนะนำตรวจในแมวอายุ 7 ปีขึ้นไปทุก 6 เดือน และสุนัขพันธุ์ใหญ่อายุ 5 ปีขึ้นไปทุกปี

Q: หาสัตวแพทย์อายุรศาสตร์กรุงเทพได้ที่ไหน?
A: ศูนย์อายุรศาสตร์ โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ มีสาขาหลายแห่งในกรุงเทพ เปิด 24 ชั่วโมง นัดหมาย 02-079-9999 หรือ thonglorpet.com/center/internal-medicine-center