แมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ สัญญาณอันตรายที่เจ้าของแมวไม่ควรมองข้าม

น้องแมวที่บ้านเข้ากระบะทรายบ่อยผิดปกติ นั่งเบ่งฉี่อยู่นานแต่ฉี่ออกมาทีละนิดเดียว หรือบางทีก็ร้องเหมียวเสียงเจ็บ ๆ ตอนปัสสาวะ อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องเล็กที่ควรปล่อยผ่าน เพราะมันอาจเป็นสัญญาณของแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ โรคที่เจอได้บ่อยมากในน้องแมว และถ้าปล่อยไว้นานโดยไม่รักษา บางเคสอาจรุนแรงถึงขั้นฉี่ไม่ออกและอันตรายถึงชีวิตได้เลย

Key Takeaways

• โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบในแมว เป็นปัญหาทางเดินปัสสาวะที่ทำให้น้องแมวฉี่ลำบาก ปวดแสบ และอาจลุกลามได้หากปล่อยไว้นาน
• สาเหตุของแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบมักเกิดจากความเครียด, นิ่ว, การติดเชื้อ, การดื่มน้ำน้อย, อาหาร และพฤติกรรมกลั้นฉี่
• อาการของแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้แก่ ฉี่กะปริบกะปรอย, เข้ากระบะทรายบ่อย, ฉี่มีเลือดปน, เลียอวัยวะเพศบ่อย หรือเบ่งฉี่แล้วไม่มีปัสสาวะออก

สารบัญบทความ

• โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบในแมว คืออะไร?
• สาเหตุของแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ (FLUTD)
• ลักษณะอาการแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
• การรักษาแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบทำได้อย่างไร
• วิธีป้องกันแมวเป็นโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
• ดูแลรักษาอาการแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ครบจบที่โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ
• คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบในแมว คืออะไร?

โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบแมว คือภาวะที่ผนังกระเพาะปัสสาวะเกิดการอักเสบ บวม และระคายเคือง ทำให้น้องแมวรู้สึกปวด แสบ และฉี่ลำบาก โดยจัดอยู่ในกลุ่มโรคทางเดินปัสสาวะในแมว (FLUTD) ที่ครอบคลุมความผิดปกติของกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะหลายแบบ 

อย่างไรก็ตาม โรคนี้ในน้องแมวไม่ได้ติดต่อจากตัวหนึ่งไปอีกตัวอย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่ส่วนใหญ่มักเกี่ยวข้องกับปัจจัยภายใน เช่น ความเครียด, การกินน้ำน้อย, นิ่ว หรือการติดเชื้อเฉพาะตัว หากบ้านไหนเลี้ยงแมวหลายตัวจึงไม่ต้องกังวลว่าจะลามถึงกัน แต่ควรพาน้องแมวที่มีอาการเข้าตรวจกับสัตวแพทย์ เพื่อหาสาเหตุและวางแผนดูแลได้ตรงจุด

สาเหตุของแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ (FLUTD)

สาเหตุกระเพาะปัสสาวะอักเสบในแมว สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย โดยสาเหตุหลัก ๆ ที่พบบ่อยมีดังนี้

กระเพาะปัสสาวะอักเสบโดยไม่ทราบสาเหตุ

กระเพาะปัสสาวะอักเสบแบบไม่ทราบสาเหตุ เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยในกลุ่มโรคทางเดินปัสสาวะส่วนล่างของน้องแมว มักเกี่ยวข้องกับปัสสาวะเข้มข้น ความเครียด และความผิดปกติของเยื่อบุกระเพาะปัสสาวะ โดยเฉพาะแมวเพศผู้ที่มีท่อปัสสาวะแคบและยาวกว่า จึงเสี่ยงเกิดการอุดตันจนฉี่ไม่ออก

นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ

นิ่วในแมวเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญของแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ เมื่อแร่ธาตุในปัสสาวะตกตะกอนสะสมจนกลายเป็นก้อนนิ่ว ก้อนเหล่านี้จะไปเสียดสีและทำร้ายผนังกระเพาะปัสสาวะจนเกิดการอักเสบ น้องแมวจะฉี่ลำบาก ฉี่ออกทีละนิด 

บางครั้งน้องแมวอาจมีปัสสาวะขุ่น หรือน้องแมวฉี่เป็นฟองร่วมด้วย แต่สิ่งที่ต้องระวังคือ หากก้อนนิ่วอุดตันท่อปัสสาวะจนฉี่ไม่ออก อาจกลายเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบพาเข้าตรวจทันที โดยสัตวแพทย์อาจใช้การเอกซเรย์หรือทำ CT Scan แมว เพื่อหาตำแหน่งของนิ่วและวางแผนรักษาให้เร็วที่สุด

การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

การติดเชื้อแบคทีเรียในทางเดินปัสสาวะ พบได้บ่อยขึ้นในแมวสูงวัย แมวที่เป็นเบาหวาน หรือแมวที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เมื่อแบคทีเรียเข้าไปเจริญเติบโตในกระเพาะปัสสาวะก็จะทำให้เกิดการอักเสบ ปัสสาวะมีกลิ่นแรง ขุ่น และบางครั้งก็มีเลือดปน น้องแมวจะรู้สึกปวดเวลาฉี่และเข้ากระบะทรายบ่อยกว่าปกติ 

อาหารและพฤติกรรมการดื่มน้ำ

น้องแมวที่กินอาหารเม็ดเป็นหลักแต่ดื่มน้ำน้อย มักมีปัสสาวะเข้มข้นและเกิดตะกอนแร่ธาตุได้ง่าย โดยเฉพาะหากอาหารมีแร่ธาตุบางชนิดสูง หรือทำให้ค่าความเป็นกรด-ด่างของปัสสาวะไม่สมดุล ก็ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วและกระเพาะปัสสาวะอักเสบ นอกจากนี้ น้องแมวที่น้ำหนักเกินหรือขยับตัวน้อย มักดื่มน้ำน้อยและกลั้นฉี่นาน จนทำให้ปัสสาวะค้างในกระเพาะนานและเกิดการระคายเคืองได้ง่ายขึ้น

ลักษณะอาการแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ 

แม้ว่าอาการของโรคนี้อาจดูคล้ายพฤติกรรมทั่วไปของน้องแมว แต่ถ้าคุณพ่อคุณแม่สังเกตได้เร็ว ก็จะทำให้พาน้องแมวเข้ารับรักษาได้ทันเวลา ซึ่งอาการแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบที่พบบ่อยมีดังนี้

• เบ่งฉี่ลำบาก เข้ากระบะทรายบ่อย มีอาการฉี่กะปริบกะปรอย
• ฉี่มีเลือดปน ปัสสาวะมีสีชมพู สีแดง หรือขุ่นผิดปกติ
• มักจะส่งเสียงร้องเหมียวด้วยเสียงแบบเจ็บ ๆ หรือร้องครางขณะปัสสาวะ เพราะรู้สึกปวดแสบ
• เลียบริเวณอวัยวะเพศบ่อยผิดปกติ 
• อารมณ์แปรปรวน ฉุนเฉียว รวมถึงอาจมีพฤติกรรมหรือลักษณะนิสัยเปลี่ยนไป
• ฉี่นอกกระบะทราย ฉี่ตามมุมบ้านหรือบนพื้นเรียบ ๆ ทั้งที่ปกติไม่เคยทำ
• ปัสสาวะมีกลิ่นแอมโมเนียแรงกว่าเดิม
• ซึม เบื่ออาหาร และอาจอาเจียนร่วมด้วยในเคสที่อาการรุนแรง
• เบ่งฉี่แล้วไม่มีปัสสาวะออกมาเลยอาการนี้ถือเป็นภาวะฉุกเฉิน โดยเฉพาะในแมวเพศผู้ ต้องพาไปหาสัตวแพทย์ทันที

การรักษาแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบทำได้อย่างไร

โดยปกติแล้วแนวทางการรักษาน้องแมวที่เป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบ มีดังนี้

• พาไปตรวจปัสสาวะแมวและตรวจโรคทางเดินปัสสาวะแมวกับสัตวแพทย์ เพื่อหาว่าเกิดจากนิ่ว การติดเชื้อ หรือสาเหตุอื่น
• ปรับอาหารเป็นสูตรดูแลทางเดินปัสสาวะโดยเฉพาะ ที่ช่วยควบคุมแร่ธาตุและปรับสมดุลปัสสาวะ
• เพิ่มปริมาณการดื่มน้ำ ด้วยการให้อาหารเปียก ตั้งน้ำพุแมว และวางชามน้ำหลายจุดในบ้าน
• ให้ยาตามที่สัตวแพทย์สั่ง เช่น ยาแก้ปวด, ยาลดการอักเสบ หรือยาปฏิชีวนะในกรณีที่ติดเชื้อ
• จัดสภาพแวดล้อมในบ้านให้ผ่อนคลายและมีพื้นที่ส่วนตัว เพื่อเป็นการช่วยลดความเครียดให้น้องแมว
• ในกรณีที่มีนิ่วอุดตันหรือฉี่ไม่ออก อาจต้องสวนปัสสาวะหรือผ่าตัด

วิธีป้องกันแมวเป็นโรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

สำหรับคุณพ่อคุณแม่น้องแมว แม้โรคนี้จะพบบ่อย แต่สามารถลดความเสี่ยงไม่ให้น้องแมวเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้ด้วยการใส่ใจดูแลน้อง ๆ ในชีวิตประจำวัน ดังนี้

• ดูแลให้น้องดื่มน้ำในแต่ละวันให้เพียงพอ หมั่นเปลี่ยนน้ำสะอาดทุกวัน และล้างชามน้ำสม่ำเสมอ บางตัวชอบน้ำไหล การตั้งน้ำพุแมวก็ช่วยกระตุ้นให้ดื่มน้ำมากขึ้น
• รักษาความสะอาดกระบะทราย ตักทิ้งวันละ 1–2 ครั้ง และจัดให้มีจำนวนกระบะมากกว่าจำนวนแมว 1 ใบเสมอ
• หมั่นสังเกตปริมาณ สี และความถี่ของปัสสาวะ ถ้าเจอความผิดปกติให้รีบปรึกษาสัตวแพทย์
• ควบคุมน้ำหนักและคอยพาน้องแมววิ่งเล่นออกกำลังกาย เพราะน้องที่แมวอ้วน มีความเสี่ยงต่อโรคทางเดินปัสสาวะมากกว่า
• เพราะน้องแมวเป็นสัตว์ที่เกิดความเครียดได้ง่าย แนะนำว่าไม่ควรเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมกะทันหัน 
• พาไปตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อคัดกรองความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ

ดูแลรักษาอาการแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ครบจบที่โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ

กระเพาะปัสสาวะอักเสบในน้องแมวอาจดูเหมือนอาการเล็ก ๆ แต่ถ้าปล่อยไว้อาจลุกลามจนเป็นอันตรายได้ การสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่น ๆ เข้าใจสาเหตุ คอยดูแลเรื่องน้ำกับอาหาร จึงเป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่คุณพ่อคุณแม่ควรให้ความใส่ใจ เพื่อระบบทางเดินปัสสาวะที่ดีของเจ้าเหมียวสี่ขา

หากสังเกตเห็นว่าน้องแมวมีอาการฉี่ผิดปกติหรือมีปัญหาทางเดินปัสสาวะที่ต้องรีบดูแล คลินิกแมว Thonglor Pet Hospital คลินิกเฉพาะทางสำหรับแมว พร้อมให้บริการวินิจฉัยโรคอย่างละเอียด ด้วยทีมสัตวแพทย์เฉพาะทางและเครื่องมือที่ทันสมัย ตั้งแต่การตรวจปัสสาวะไปจนถึงการหาตำแหน่งนิ่ว เพื่อรักษาอาการแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้อย่างตรงจุด ให้น้องแมวกลับมาใช้ชีวิตได้สบายใจอีกครั้ง

นัดหมายออนไลน์ได้เลยที่โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ เปิด 24 ชั่วโมง เพราะชีวิตรอไม่ได้ | thonglorpet.com

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

กระเพาะปัสสาวะอักเสบโดยไม่ทราบสาเหตุเกิดจากอะไร?

กระเพาะปัสสาวะอักเสบแบบไม่ทราบสาเหตุชัดเจน หรือ FIC มักไม่พบนิ่วหรือการติดเชื้อ และพบได้บ่อยในแมวอายุน้อย เกิดจากความเครียด การดื่มน้ำน้อย หรือสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไป 

อาหารที่เหมาะสำหรับแมวกระเพาะปัสสาวะอักเสบมีอะไรบ้าง? 

ควรเลือกอาหารสูตรดูแลทางเดินปัสสาวะ เพื่อช่วยควบคุมแร่ธาตุ ปรับสมดุลค่าความเป็นกรด-ด่างของปัสสาวะ เน้นอาหารเปียกที่มีความชื้นสูงเพื่อเพิ่มการดื่มน้ำ และควรให้ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ 

ยาชนิดใดที่ช่วยบรรเทาอาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบในแมวได้?

ยาที่ใช้บรรเทาอาการอาจมีทั้งยาแก้ปวด ยาลดการอักเสบ ยาคลายการบีบเกร็งของท่อปัสสาวะ หรือยาปฏิชีวนะในกรณีที่ติดเชื้อแบคทีเรีย แต่ควรใช้ตามคำสั่งของสัตวแพทย์เท่านั้น ไม่ควรซื้อยาให้น้องแมวกินเอง เพราะอาจเกิดอันตรายได้