รู้จักโรคหมาขี้เรื้อน อาการ สาเหตุ และวิธีรักษาที่เจ้าของน้องหมาควรรู้

น้องหมาเกาตัวไม่หยุด ขนร่วงเป็นหย่อม ผิวหนังแดงจนน่าเป็นห่วง หลายคนอาจคิดว่าเป็นแค่อาการคันธรรมดา แต่จริง ๆ แล้วนี่อาจเป็นสัญญาณของหมาเป็นขี้เรื้อน โรคผิวหนังจากปรสิตที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แถมยังลุกลามได้เร็ว ที่สำคัญคือบางชนิดยังติดต่อสู่คนและสัตว์ตัวอื่นในบ้านได้อีกด้วย

บทความนี้ Thonglor Pet Hospital เลยอยากจะพาทุกคนไปทำความรู้จักโรคหมาขี้เรื้อน ตั้งแต่สาเหตุของโรค ลักษณะอาการ รวมถึงวิธีการรักษาและป้องกัน เพื่อให้น้องหมาสี่ขาที่รักไม่ต้องคอยคันอยู่ตลอดเวลา

Key Takeaways

• หมาขี้เรื้อนเป็นโรคผิวหนังที่เกิดจากไรขี้เรื้อน ทำให้น้องหมาคัน ขนร่วงเป็นหย่อม และผิวหนังอักเสบได้หากปล่อยไว้นาน
• ขี้เรื้อนในสุนัขแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือขี้เรื้อนแบบเปียก และขี้เรื้อนแบบแห้ง
• ขี้เรื้อนแห้งติดต่อได้ง่ายทั้งหมาสู่หมาและหมาสู่คน ส่วนขี้เรื้อนเปียกมักไม่ติดต่อ แต่มักพบในน้องหมาที่ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ
• การรักษาและป้องกันควรทำตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ พร้อมดูแลความสะอาด หลีกเลี่ยงสัตว์ที่มีความเสี่ยง และใช้ยาป้องกันปรสิตอย่างเหมาะสม

สารบัญบทความ

• โรคขี้เรื้อนในสุนัขคืออะไร?
• หมาขี้เรื้อนสามารถแบ่งอาการของโรคได้กี่รูปแบบ
• สาเหตุของโรคขี้เรื้อนในสุนัข เกิดจากอะไร?
• การวินิจฉัยโรคหมาขี้เรื้อน
• การรักษาหมาขี้เรื้อนมีวิธีรักษาได้อย่างไร
• วิธีป้องกันโรคขี้เรื้อนในสุนัขสามารถทำได้อย่างไรบ้าง?
• ให้น้องกลับมาสบายตัว รักษาอาการหมาขี้เรื้อน กับทีมสัตวแพทย์โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ
• คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

โรคขี้เรื้อนในสุนัขคืออะไร?

โรคขี้เรื้อนในสุนัข คือ โรคผิวหนังที่เกิดจากไรขี้เรื้อนตัวเล็ก ๆ ซึ่งมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า เมื่อน้องหมาเป็นขี้เรื้อน ไรจะเข้าไปอาศัยบนผิวหนังหรือรูขุมขน ทำให้สุนัขเกิดอาการคันอยู่ตลอดเวลา จนน้องหมาขนร่วงเป็นหย่อม และเกิดผิวหนังอักเสบตามมาได้

ซึ่งโดยปกติแล้วโรคขี้เรื้อนในสุนัขมักติดจากการที่น้องหมาของเราได้สัมผัสสัตว์ที่มีเชื้อ หรือใช้ของร่วมกันกับสุนัขที่ป่วย โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีหมาจรจัดหรือสัตว์อยู่รวมกันหลายตัว

โรคขี้เรื้อนในสุนัขแบ่งได้กี่ชนิด?

สำหรับสุนัขที่เป็นเรื้อนสามารถแบ่งลักษณะอาการออกได้เป็น 2 ชนิด ตามชนิดของไรที่เป็นต้นเหตุ ซึ่งแต่ละแบบมีลักษณะอาการและวิธีดูแลต่างกัน ดังนี้

หมาขี้เรื้อนแบบเปียก

ขี้เรื้อนเปียกเกิดจากไรเดโมเด็กซ์ (Demodex) ที่ปกติมักจะอาศัยอยู่ในรูขุมขนของน้องหมาอยู่แล้ว แต่จะก่อโรคเมื่อน้องหมามีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ พบได้บ่อยในลูกหมาและน้องหมาสูงวัย 

โดยน้องหมาที่เป็นขี้เรื้อนแบบเปียกที่เป็นมาก หรือมีการติดเชื้อแบคทีเรีย/ยีสต์แทรกซ้อน มักจะมีอาการขนร่วงเป็นหย่อม ผิวหนังเยิ้มแฉะ มีตุ่มหนอง และมีกลิ่นตัวแรง ซึ่งหากเกิดจากไรเดโมเด็กซ์เพียงอย่างเดียวบางตัวอาจมีอาการขนร่วง ผิวแดงเป็นสะเก็ดเล็กน้อย แต่จะไม่คันมาก อย่างไรก็ตาม โรคขี้เรื้อนเปียกไม่ติดต่อสู่คนหรือน้องหมาน้องแมวตัวอื่น

หมาขี้เรื้อนแบบแห้ง

ขี้เรื้อนแห้ง หรือที่เรียกว่า Canine scabies เกิดจากไรซาร์คอพเตส (Sarcoptes scabiei) ที่อาศัยบนผิวหนังชั้นบน มักเริ่มจากขอบใบหู ข้อศอก และใต้ท้อง แล้วค่อย ๆ ลามทั่วตัว โดยน้องหมาที่เป็นขี้เรื้อนแบบแห้งจะมีอาการคันอย่างรุนแรง เกาไม่หยุดจนผิวหนังแดง เป็นสะเก็ดแห้งหนา และขนร่วง 

นอกจากนี้ ยังสามารถติดต่อได้ง่ายทั้งจากหมาสู่หมา หรือหมาสู่คน หากสงสัยว่าน้องหมาแสนรักกำลังเป็นขี้เรื้อน ควรรีบพาเข้าตรวจและรักษาโดยสัตวแพทย์ เพื่อลดการแพร่เชื้อและภาวะแทรกซ้อน

สาเหตุของโรคขี้เรื้อนในสุนัข เกิดจากอะไร? 

ก่อนเริ่มรักษาหมาขี้เรื้อน ควรรู้สาเหตุของโรคขี้เรื้อนในสุนัข ว่าเกิดจากสาเหตุใดบ้าง

• น้องหมาสัมผัสใกล้ชิดหรือใช้ของร่วมกันกับสัตว์ที่มีเชื้อ โดยเฉพาะหมาจรจัดหรือสัตว์ที่เป็นขี้เรื้อนแห้ง 
• ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ เช่น ลูกหมา น้องหมาสูงวัย หรือน้องหมาที่มีโรคประจำตัว ทำให้ไรเดโมเด็กซ์เพิ่มจำนวนจนก่อขี้เรื้อนเปียก
• สภาพแวดล้อมไม่สะอาด อับชื้น ทำให้เป็นแหล่งสะสมของไรและปรสิต จนเสี่ยงติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

รู้ทันอีกหนึ่งโรคผิวหนังที่พบบ่อยในน้องหมา: สุนัขเป็นภูมิแพ้ผิวหนังรักษายังไง? สังเกตอาการ รู้วิธีป้องกัน

การวินิจฉัยโรคหมาขี้เรื้อน

เมื่อพาน้องหมาเข้ารับการตรวจ สัตวแพทย์จะประเมินลักษณะผิวหนังร่วมกับการขูดผิวหนังไปส่องกล้องจุลทรรศน์เพื่อหาไรขี้เรื้อน โดยขี้เรื้อนแห้งมักขูดแบบตื้น ส่วนขี้เรื้อนเปียกต้องขูดลึกขึ้นเพราะไรอยู่ในรูขุมขน บางเคสอาจตรวจไม่พบตัวไรทันที สัตวแพทย์จึงต้องดูอาการและการตอบสนองต่อการรักษาร่วมด้วย เพื่อแยกจากโรคผิวหนังอื่นและเลือกวิธีดูแลน้อง ๆ ได้ตรงจุด

การรักษาหมาขี้เรื้อนมีวิธีรักษาได้อย่างไร

วิธีรักษาหมาขี้เรื้อนจะขึ้นอยู่กับชนิดของไร ความรุนแรง และสุขภาพโดยรวมของน้องหมา ซึ่งโดยปกติแล้ววิธีการรักษาหมาที่เป็นขี้เรื้อน มีดังนี้

• ฉีดยาฆ่าไรสุนัข ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ ทั้งนี้ ต้องระวังเป็นพิเศษในสุนัขบางสายพันธุ์ที่ไวต่อยา
• ยาหยดหลังหรือยากิน ช่วยกำจัดไรได้ทั่วถึง ที่สำคัญยังใช้ได้ในน้องหมาหลายสายพันธุ์อีกด้วย 
• ยาทาขี้เรื้อนหมาและการอาบน้ำด้วยแชมพูยา ช่วยลดการอักเสบเฉพาะที่และกำจัดไรบนผิวหนังโดยตรง เหมาะกับน้องหมาที่ยังเป็นขี้เรื้อนไม่มาก
• หากมีแบคทีเรียหรือยีสต์ร่วมด้วย สัตวแพทย์อาจให้ยาแก้ขี้เรื้อนสุนัขควบคู่กับยาปฏิชีวนะหรือยาลดการอักเสบ เพื่อรักษาอาการแทรกซ้อน

อย่างไรก็ตาม เพื่อความปลอดภัยของน้องหมาแสนรัก ไม่ควรซื้อยาหรือใช้ยารักษาโรคเรื้อนเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากสัตวแพทย์

วิธีป้องกันโรคขี้เรื้อนในสุนัขสามารถทำได้อย่างไรบ้าง?

การดูแลน้องหมาแสนรักให้ด้วยความใส่ใจอยู่เสมอ ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีการป้องกันที่จะช่วยลดความเสี่ยงการเกิดหมาขี้เรื้อนได้

• ใส่ใจดูแลสุขภาพโดยรวมของน้องหมาให้แข็งแรง เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน เช่น อาหารการกิน และหมั่นพาไปตรวจสุขภาพ ฉีดวัคซีนสุนัขตามกำหนด
• หยดยาหรือให้ยาป้องกันปรสิตภายนอกสม่ำเสมอตามที่สัตวแพทย์แนะนำ 
• หลีกเลี่ยงให้น้องหมาสัมผัสใกล้ชิดกับสัตว์ที่ไม่ทราบประวัติ โดยเฉพาะหมาจรจัดที่อาจเป็นพาหะของขี้เรื้อนแห้ง
• รักษาความสะอาดของที่นอน ของเล่น และสภาพแวดล้อมให้แห้งสะอาดอยู่เสมอ เพื่อลดการปนเปื้อนของไรจากสิ่งของ และลดความเสี่ยงการติดเชื้อผิวหนังแทรกซ้อน

ให้น้องกลับมาสบายตัว รักษาอาการหมาขี้เรื้อน กับทีมสัตวแพทย์โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ 

การสังเกตความผิดปกติเล็ก ๆ ในทุกวันจึงสำคัญ เพราะหมาขี้เรื้อนไม่ใช่แค่อาการคันหรือขนร่วงธรรมดา แต่เป็นโรคผิวหนังจากไรที่อาจลุกลามและบางชนิดแพร่สู่คนได้ หากเริ่มเห็นน้องหมาคันผิดปกติ ขนร่วงเป็นหย่อม ผิวแดง หรือมีสะเก็ด ควรพาเข้าตรวจตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อรับการรักษาที่ตรงจุด ลดภาวะแทรกซ้อน และทำให้น้องหมากลับมามีสุขภาพผิวที่ดีอีกครั้ง

ที่ศูนย์โรคผิวหนังและภูมิแพ้ (TDAC) Thonglor Pet Hospital พร้อมดูแลน้องหมาที่เป็นขี้เรื้อน โดยทีมสัตวแพทย์เฉพาะทางด้านโรคผิวหนังและภูมิแพ้ ช่วยตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุ และวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม เพื่อให้น้องหมาแสนรัก กลับมามีสุขภาพผิวหนังที่ดีขึ้นอีกครั้ง

นัดหมายออนไลน์ได้เลยที่โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ เปิด 24 ชั่วโมง เพราะชีวิตรอไม่ได้ | thonglorpet.com

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

หมาขี้เรื้อนติดต่อสู่คนและสัตว์อื่นได้ไหม?

ขี้เรื้อนแบบแห้งสามารถติดต่อสู่คนได้ และอาจทำให้เกิดผื่นคันหรือระคายเคืองชั่วคราวจากการสัมผัส ส่วนขี้เรื้อนเปียกนั้นไม่ติดต่อสู่คนหรือสัตว์ตัวอื่น หากบ้านไหนมีสัตว์เลี้ยงหลายตัว และสังเกตเห็นว่าน้องหมาคันผิดปกติ ควรแยกน้องจากสัตว์ตัวอื่น และพาเข้ารับการตรวจจนกว่าจะรักษาหาย

หมาขี้เรื้อนเป็นอันตรายถึงชีวิตไหม?

โดยทั่วไปหมาขี้เรื้อนไม่ถึงชีวิตหากรีบรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ แต่ถ้าปล่อยให้ลุกลาม อาจทำให้ผิวหนังติดเชื้อรุนแรง กระทบภูมิคุ้มกันและสุขภาพโดยรวมของน้องได้